« pokój i bezpieczeństwo

Misje Pokojowe ONZ

  I. Misje pokojowe
   - charakterystyka

 
II. Misje trwające:
  1. Afryka
  2. Azja
  3. Bliski Wschód
  4. Europa
  5. Ameryka
 
III. Misje zakończone:
  1. Afryka
  2. Ameryka
  3. Azja
  4. Bliski Wschód
  5. Europa
 
  IV. Misje polityczne
 
V. Udział Polaków
w misjach pokojowych ONZ

     wstęp
  1. Przesłanie SG ONZ
  2. Wystapienie Koordynatora
   Systemu ONZ w Polsce

  3. Pierwsze misje
   z udziałem Polaków

  4. Misje trwające
  5. Misje zakończone
  6. Publikacja "Polacy
   w służbie pokoju
   1953-2003" (*.pdf)


  Publikacja: Misje
   Pokojowe ONZ.
   Nowe wyzwania


 
Zobacz również:
  Stowarzyszenie
   Kombatantów Misji
   Pokojowych ONZ

  Ministerstwo Obrony
   Narodowej


 
  UN Peace and Security
  UN Peacekeeping
   in the service of peace

  Department of Political
   Affairs - Introduction

Pierwsze misje pokojowe z udziałem Polaków

Komisja Nadzorcza Państw Neutralnych (NCSC)

W roku 1953 Polska weszła w skład komisji nadzorującej rozbrojenie Półwyspu Koreańskiego. Była to pierwsza misja powołana do przywrócenia pokoju, w której wzięli udział Polacy. Trzyletnia wojna (1950-1953) między Koreą Północną (Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną) a Koreą Południową (Republika Korei) zakończyła się rozejmem zawartym w Panmundżonie 27 lipca 1953 roku. W ramach czuwania nad wypełnianiem warunków porozumienia powołano dwie międzynarodowe komisje:

  • rozbrojeniową - Komisja Nadzorcza Państw Neutralnych (Neutral Nations Supervisory Commission), w skład której wchodzili przedstawiciele Polski, Czechosłowacji, Szwajcarii i Szwecji, oraz
  • nadzoru i kontroli - Komisja Repatriacyjna Państw Neutralnych (Neutral Nations Repatriation Commission), do której należały w/w państwa i Indie.

Inauguracyjne spotkanie Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych odbyło się w strefie zdemilitaryzowanej w Panmundżonie 1 sierpnia 1953 roku. Podstawą prawną do wysłania polskiej delegacji na misję w Korei była uchwała rządu PRL z 12 września 1953 roku, na mocy której wszyscy członkowie delegacji posiadali status personelu wojskowego.

Zgodnie z postanowieniami rozejmu Komisja Nadzorcza Państw Neutralnych składała się z 20 grup inspekcyjnych. W każdej z nich było co najmniej 4 oficerów z każdego państwa członkowskiego Komisji.

W skład polskiej grupy nadzorującej proces rozbrojenia w Korei wchodzili głównie oficerowie z polskich sił zbrojnych oraz przedstawiciele Ministerstwa Spraw Zagranicznych i innych ministerstw.

Na początku operacji (1953/1954 r.) pierwsza polska zmiana liczyła 391 osób personelu wojskowego, w tym 171 oficerów. Łącznie personel reprezentujący Polskę w Komisji od roku 1953 do roku 2001 liczył 1 065 osób.

Po 1956 roku Komisja nie podejmowała zadań wojskowych i kontrolnych, a  jej obowiązki polegały głównie na weryfikacji raportów przekazywanych przez Koreę Północną i Południową. Mimo to, Komisja nadal miała duże znaczenie polityczne.

Kadra Wojska Polskiego uczestniczyła również w komisjach międzynarodowych w Wietnamie, Laosie i Kambodży (1954-1975) oraz w Nigerii (1968-1970).

Pierwsi polscy żołnierze w błękitnych hełmach

Polska posiadająca status państwa założycielskiego ONZ zawsze miała takie same prawa i obowiązki jak inni członkowie. W okresie zimnej wojny interesy antagonistycznych bloków kolidowały ze sobą również na forum ONZ. Dopiero w okresie odprężenia w stosunkach międzynarodowych w 1973 r. Polska została zaproszona do wysłania swojej jednostki wojskowej na misję pokojową w Doraźnych Siłach Zbrojnych na Bliskim Wschodzie (UNEF II). Polscy żołnierze jako pierwsi z grupy państw Układu Warszawskiego założyli błękitne hełmy.

Dokument opracowany przez Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie,
na podstawie materiałów ONZ i MON, marzec 2006 r.
Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie     tel. (+4822) 825 57 84,   e-mail: unic.poland@unic.org