PRAWA CZΜWIEKA

  Wprowadzenie
  Historia praw cz這wieka
  Prawa cz這wieka w uj璚iu Karty NZ
  Kategorie praw cz這wieka
  Trzecia generacja praw cz這wieka
  Instrumenty prawne dot. praw cz這wieka

Dokumenty
  Karta Narod闚 Zjednoczonych
  Powszechna Deklaracja Praw Cz這wieka
  Konwencje traktatowe dot. praw cz這wieka
  Przem闚ienia
  Inne dokumenty

Cia豉 ONZ
  Rada Praw Cz這wieka
  Komisja Praw Cz這wieka
  Podkomisja ds. Popierania
   i Ochrony Praw Cz這wieka

  Trzeci Komitet Zgromadzenia Og鏊nego NZ
  Wysoki Komisarz NZ ds. Praw Cz這wieka
  Cia豉 traktatowe ds. Praw Cz這wieka

Mi璠zynarodowe Trybuna造
  Mi璠zynarodowy Trybuna Karny (MTK)
  Mi璠zynarodowe Trybuna造 ad hoc
  MTK dla by貫j Jugos豉wii
  MTK dla Rwandy
  Mechanizm NZ dla Mi璠zynarodowych
   Trybuna堯w Karnych

  Umi璠zynarodowione s康ownictwo karne
  Nadzwyczajne Izby S康闚 Kambod篡
  Specjalny Trybuna dla Libanu
  Specjalny Trybuna dla Sierra Leone

Mechanizmy ochrony
  Sk豉danie skarg indywidualnych

Quiz
  Wszystko o prawach cz這wieka

Mi璠zynarodowe Trybuna造

Mi璠zynarodowy Trybuna Karny [MTK]

International Criminal Court [ICC]

Cele

D捫enie do pokoju i ochrony praw cz這wieka

Jednym z nadrz璠nych cel闚 Narod闚 Zjednoczonych jest dba這嗆 o powszechne poszanowanie praw cz這wieka i fundamentalnych wolno軼i, jakie przys逝guj ka盥emu cz這wiekowi na 鈍iecie. Z tego wzgl璠u jedn z najwa積iejszych kwestii dla Narod闚 Zjednoczonych jest walka z bezkarno軼i i d捫enie do przywr鏂enia pokoju, sprawiedliwo軼i i poszanowania praw cz這wieka na terenach ogarni皻ych konfliktami. Utworzenie sta貫go Mi璠zynarodowego Trybuna逝 Karnego (MTK) jest postrzegane jako zdecydowany krok na drodze do osi庵ni璚ia tych cel闚.

Zapewnienie powszechnej sprawiedliwo軼i

Mi璠zynarodowy Trybuna Karny by dot康 brakuj帷ym ogniwem w mi璠zynarodowym systemie prawnym. Mi璠zynarodowy Trybuna Sprawiedliwo軼i w Hadze prowadzi post瘼owania dotycz帷e wy陰cznie pa雟tw. Brak mechanizmu wymierzania sprawiedliwo軼i osobom fizycznym powodowa, 瞠 wiele akt闚 ludob鎩stwa i jawnych narusze praw cz這wieka uchodzi這 sprawcom bezkarnie. W drugiej po這wie XX w. mia這 miejsce wiele przypadk闚 zbrodni przeciwko ludzko軼i, zbrodni wojennych i zbrodni ludob鎩stwa, za kt鏎e nikt nie zosta poci庵ni皻y do odpowiedzialno軼i.

Po這瞠nie kresu bezkarno軼i

W swoim ko鎍owym orzeczeniu Trybuna Norymberski stwierdzi, 瞠 "zbrodnie przeciwko mi璠zynarodowemu prawu pope軟iaj ludzie, a nie abstrakcyjne jednostki i tylko karanie os鏏 winnych tych zbrodni daje mo磧iwo嗆 egzekwowania postanowie tego prawa". W nast瘼stwie tego orzeczenia zasada indywidualnej odpowiedzialno軼i karnej os鏏, kt鏎e dokonuj tych przest瘼stw, sta豉 si podstaw mi璠zynarodowego prawa karnego.

Przyczynianie si do rozwi您ywania konflikt闚

W sytuacjach, gdy do g這su dochodz wa郾ie etniczne, przemoc rodzi przemoc; jedna zbrodnia poci庵a za sob nast瘼n. Zapewnienie, 瞠 przynajmniej niekt鏎zy sprawcy zbrodni wojennych lub ludob鎩stwa mog stan望 przed wymiarem sprawiedliwo軼i, staje si przestrog dla potencjalnych sprawc闚 i zwi瘯sza szanse na zako鎍zenie konfliktu. Aby przy酥ieszy zako鎍zenie konflikt闚 i zapobiec ich powt鏎zeniu si, w bie膨cej dekadzie utworzono dwa mi璠zynarodowe trybuna造 karne ad hoc - dla by貫j Jugos豉wii i dla Rwandy.

Unikni璚ie wad trybuna堯w dora幡ych (ad hoc)

Trybuna造 dora幡e, kt鏎e powstaj w zale積o軼i od potrzeb, cz瘰to s przeci捫one. Zw這ka, jaka nieuchronnie wi捫e si z powo豉niem tego typu trybuna堯w, mo瞠 spowodowa, 瞠 koronne dowody zostan zniszczone, sprawcy uciekn lub znajd kryj闚k, a 鈍iadkowie zmieni miejsce pobytu lub ulegn zastraszeniu. Funkcjonowanie odr瑿nych trybuna堯w wi捫e si tak瞠 z ogromnymi kosztami.

Trybuna造 dora幡e podlegaj ograniczeniom czasowym i terytorialnym. W ostatnich latach zamordowano tysi帷e uchod嬈闚, kt鏎zy uciekli przed konfliktem etnicznym w Rwandzie, ale stosowny trybuna dora幡y (Mi璠zynarodowy Trybuna Karny dla Rwandy) posiada mandat, kt鏎y obejmuje tylko os康zanie wydarze z 1994 roku. Trybuna nie mo瞠 wi璚 軼iga zbrodni pope軟ionych w p騧niejszym okresie.

Przej璚ie sprawy w sytuacji, gdy krajowe organy wymiaru sprawiedliwo軼i nie chc lub nie s w stanie podj望 odpowiednich dzia豉

Obowi您uje powszechne przekonanie, 瞠 przest瘼cy w normalnych okoliczno軼iach powinni by s康zeni przez s康y krajowe, jednak瞠 zbrodnie, kt鏎e podlegaj jurysdykcji trybuna堯w dora幡ych, opieraj帷ych si na zasadzie prymatu, stanowi wyj徠ek od tej regu造. Zdarzaj si konflikty wewn徠rzpa雟twowe lub mi璠zynarodowe, podczas kt鏎ych krajowe organy s康ownicze nie chc lub nie s w stanie odpowiednio zareagowa. Dzieje si tak zazwyczaj z dw鏂h powod闚: rz康 mo瞠 nie wykazywa politycznej woli potrzebnej do os康zenia w豉snych obywateli i wysokich rang urz璠nik闚 pa雟twowych (by豉 Jugos豉wia) lub w przypadku rozpadu krajowego system s康ownictwa (Rwanda).

Przestroga dla potencjalnych zbrodniarzy wojennych

Skuteczna przestroga to jeden z g堯wnych cel闚 Mi璠zynarodowego Trybuna逝 Karnego. Mi璠zynarodowa spo貫czno嗆 nie b璠zie ju wi璚ej tolerowa przera瘸j帷ych zbrodni i domaga si poci庵ni璚ia do odpowiedzialno軼i i wymierzenia stosownej kary ich sprawcom, Dlatego te osoby nawo逝j帷e do pope軟ienia zbrodni Mi璠zynarodowych nie znajd 瘸dnych sojusznik闚.

Mi璠zynarodowy Trybuna Karny (MTK) jest organem sta造m i nie podlega 瘸dnym ograniczeniom czasowym i terytorialnym. Sta造 trybuna, powo豉ny dla os康zenia os鏏 odpowiedzialnych za zbrodnie mi璠zynarodowe jest bardziej skuteczny i wydajny ni dotychczasowe trybuna造 dora幡e.

MTK jest w stanie szybko podejmowa decyzje i mo瞠 przyczyni si do ograniczenia stopnia nasilenia lub czasu trwania konflikt闚.

MTK mobilizuje r闚nie pa雟twa do badania i 軼igania zbrodni pope軟ionych na ich terytorium lub przez ich obywateli. W przeciwnym razie ukaraniem winnych, zgodnie z zasad komplementarno軼i, zajmie si sam Trybuna.

Jako organ niezale積y, MTK mo瞠 s康zi zbrodnie podlegaj帷e jego jurysdykcji bez specjalnego upowa積ienia Rady Bezpiecze雟twa ONZ.




Dokument opracowany przez O鈔odek Informacji ONZ w Warszawie
na podstawie materia堯w ONZ, czerwiec 2003 r.
Aktualizacja stycze 2013r.
Specjalne podzi瘯owania dla
Helsi雟kiej Fundacji Praw Cz這wieka za wk豉d merytoryczny.

Konwencje traktatowe oraz dokument "Wzorcowe Regu造 Minimum Post瘼owania z Wi篥niami" (Nowy Jork, 1984 r.) pochodz ze strony internetowej Helsi雟kiej Fundacji Praw Cz這wieka w Warszawie.
O鈔odek Informacji ONZ dzi瘯uje za udost瘼nienie dokument闚.
O鈔odek Informacji ONZ w Warszawie     tel. (+4822) 825 57 84,   e-mail: unic.poland@unic.org