PRAWA CZΜWIEKA

  Wprowadzenie
  Historia praw cz這wieka
  Prawa cz這wieka w uj璚iu Karty NZ
  Kategorie praw cz這wieka
  Trzecia generacja praw cz這wieka
  Instrumenty prawne dot. praw cz這wieka

Dokumenty
  Karta Narod闚 Zjednoczonych
  Powszechna Deklaracja Praw Cz這wieka
  Konwencje traktatowe dot. praw cz這wieka
  Przem闚ienia
  Inne dokumenty

Cia豉 ONZ
  Rada Praw Cz這wieka
  Komisja Praw Cz這wieka
  Podkomisja ds. Popierania
   i Ochrony Praw Cz這wieka

  Trzeci Komitet Zgromadzenia Og鏊nego NZ
  Wysoki Komisarz NZ ds. Praw Cz這wieka
  Cia豉 traktatowe ds. Praw Cz這wieka

Mi璠zynarodowe Trybuna造
  Mi璠zynarodowy Trybuna Karny (MTK)
  Mi璠zynarodowe Trybuna造 ad hoc
  MTK dla by貫j Jugos豉wii
  MTK dla Rwandy
  Mechanizm NZ dla Mi璠zynarodowych
   Trybuna堯w Karnych

  Umi璠zynarodowione s康ownictwo karne
  Nadzwyczajne Izby S康闚 Kambod篡
  Specjalny Trybuna dla Libanu
  Specjalny Trybuna dla Sierra Leone

Mechanizmy ochrony
  Sk豉danie skarg indywidualnych

Quiz
  Wszystko o prawach cz這wieka
  Nadzwyczajne Izby
S康闚 Kambod篡
  Jurysdykcja i kompetencje
  Organizacja i sk豉d
  Bud瞠t, j瞛yki urz璠owe,
god這 i immunitety
  Extraordinary Chambers
in the Courts of Cambodia

Mi璠zynarodowe Trybuna造

Nadzwyczajne Izby S康闚 Kambod篡

Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia

Jurysdykcja i kompetencje

Kompetencje poszczeg鏊nych s康闚 i trybuna堯w do rozstrzygania spraw nazywane s w豉軼iwo軼iami. Wyr騜niamy cztery rodzaje w豉軼iwo軼i:

  • W豉軼iwo嗆 podmiotowa - okre郵a, kto b璠zie podlega odpowiedzialno軼i karnej za dokonanie czynu niedozwolonego;
  • w豉軼iwo嗆 miejscowa - okre郵a obszar podlegaj帷y jurysdykcji s康u lub trybuna逝;
  • w豉軼iwo嗆 czasowa - okre郵a kompetencje s康u do orzekania co do czyn闚 pope軟ionych we wskazanym przedziale czasowym;
  • w豉軼iwo嗆 rzeczowa - wskazuje kategorie czyn闚 zabronionych, kt鏎e b璠 os康zane przez s康 lub trybuna.
Kambod瘸
Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon
w drodze do Nadzwyczajnych Izb S康闚 Kambod篡
w Phnom Penh (27 pa寮ziernika 2010 r.)

W豉軼iwo嗆 podmiotowa (kompetencja ratione personae)

Artyku 1 statutu stanowi, 瞠 Nadzwyczajne Izby S康闚 Kambod篡 posiadaj jurysdykcj nad osobami, kt鏎e ponosz najwi瘯sz odpowiedzialno嗆 za powa積e naruszenia prawa karnego, mi璠zynarodowego prawa humanitarnego, zwyczaju mi璠zynarodowego oraz mi璠zynarodowych konwencji, kt鏎ych Kambod瘸 by豉 stron w okresie od 17 kwietnia 1975 r. do 6 stycznia 1979 r.

Zasada indywidualnej odpowiedzialno軼i karnej

Podejrzany, kt鏎y planowa, wszcz掖, pomaga lub pope軟i przest瘼stwa, o kt鏎ych mowa w statucie Nadzwyczajnych Izb, jest odpowiedzialny za te zbrodnie.

Zajmowane oficjalne stanowisko lub ranga podejrzanego nie zwalnia go od odpowiedzialno軼i karnej, ani nie jest podstaw do z豉godzenia kary.

Fakt, 瞠 przest瘼stwa zosta造 pope軟ione przez podw豉dnego, nie zwalnia prze這穎nego z odpowiedzialno軼i karnej, je瞠li czyn zosta pope軟iony na skutek nieprawid這wego dowodzenia lub kontroli nad podw豉dnym. W sytuacji, gdy prze這穎ny wiedzia lub mia pow鏚, by wiedzie, 瞠 podw豉dny pope軟i takie czyny oraz gdy prze這穎ny m鏬 podj望 niezb璠ne i uzasadnione 鈔odki, by zapobiec dokonaniu czynu, ponosi on odpowiedzialno嗆.

Fakt, 瞠 podejrzany dzia豉 na mocy zarz康zenia rz康u Demokratycznej Republiki Kampuczy lub zwierzchnika, nie zwalnia go od odpowiedzialno嗆 karnej.

W豉軼iwo嗆 miejscowa (kompetencja ratione loci)

Jurysdykcja rozci庵a si na terytorium Kambod篡 obejmuj帷 zar闚no powierzchni l康ow, przestrze powietrzn oraz wody terytorialne.

W豉軼iwo嗆 czasowa (kompetencja ratione temporis)

Nadzwyczajne Izby S康闚 Kambod篡 rozpatruj sprawy o zbrodnie wymienione w statucie pope軟ione na terytorium Kambod篡 w okresie od 17 kwietnia 1975 r. do 6 stycznia 1979 r.

Nadzwyczajne Izby zako鎍z swoja dzia豉lno嗆 po rozstrzygni璚iu wszystkich tocz帷ych si przed nim post瘼owa.

W豉軼iwo嗆 rzeczowa (kompetencja ratione materiae)

Artyku 3 statutu (nowy)

Nadzwyczajne Izby maj prawo do os康zenia wszystkich podejrzanych, kt鏎zy pope軟ili nast瘼uj帷e przest瘼stwa okre郵one w kodeksie karnym z 1956 r. i kt鏎e zosta造 pope軟ione w okresie od dnia 17 kwietnia 1975 r. do 6 stycznia 1979 r.:

  • zab鎩stwo
  • tortury
  • prze郵adowania religijne

Termin przedawnienia okre郵ony w kodeksie karnym Kambod篡 z 1956 r. zostaje przed逝穎ny o 30 lat za wy瞠j wymienione przest瘼stwa. Najwy窺z kar na podstawie kodeksu karnego z 1956 r. jest kara do篡wotniego pozbawienia wolno軼i.

Artyku 4 statutu

Nadzwyczajne Izby maj prawo do postawienia przed s康em wszystkich podejrzanych, kt鏎zy dopu軼ili si zbrodni ludob鎩stwa w rozumieniu Konwencji o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludob鎩stwa z 1948 r.

Zbrodnia ludob鎩stwa nie podlega przedawnieniu i obejmuje czyny pope軟ione z zamiarem zniszczenia w ca這軼i lub w cz窷ci grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub grupy religijnej, takie jak:

Kambod瘸
Wietnamscy uchod嬈y
w Kambod篡 (1 stycznia 1972 r.)
  • zab鎩stwo cz這nk闚 grupy
  • spowodowanie powa積ego uszkodzenia cia豉 lub rozstroju zdrowia psychicznego cz這nk闚 grupy
  • rozmy郵ne stworzenie dla cz這nk闚 grupy warunk闚 篡cia, obliczonych na spowodowanie ich ca趾owitego lub cz窷ciowego zniszczenia fizycznego
  • stosowanie 鈔odk闚, kt鏎e maj na celu wstrzymanie urodzin w obr瑿ie grupy
  • zabieranie dzieci i przymusowe umieszczanie ich w innej grupie

Na mocy niniejszego artyku逝 podlegaj karze:

  • usi這wanie pope軟ienia ludob鎩stwa
  • zmowa w celu pope軟ienia ludob鎩stwa
  • wsp馧udzia w ludob鎩stwie

Artyku 5 statutu

Nadzwyczajne Izby maj prawo do os康zenia wszystkich podejrzanych, kt鏎zy w okresie od 17 kwietnia 1975 r. do 6 stycznia 1979 r. pope軟ili zbrodnie przeciwko ludzko軼i takie jak:

  • zab鎩stwo
  • zag豉da
  • zniewolenie
  • deportacja
  • pozbawienie wolno軼i
  • tortury
  • zgwa販enie
  • prze郵adowania na tle rasowym, religijnym i politycznym
  • inne nieludzkie czyny

Artyku 6 statutu

Nadzwyczajne Izby S康闚 Kambod篡 maj prawo do os康zenia wszystkich podejrzanych, kt鏎zy w okresie 17 kwietnia 1975 r. do 6 stycznia 1979 r. pope軟ili lub zlecili pope軟ienie ci篹kich narusze konwencji genewskich z 12 sierpnia 1949 r.:

Kambod瘸
Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon
podczas audiencji u kr鏊a Kambod篡.
(27 pa寮ziernika 2010 r.)
  • umy郵ne zab鎩stwo
  • tortury lub nieludzkie traktowanie
  • celowe powodowanie ogromnego cierpienia lub powa積ego uszkodzenie cia豉 lub zdrowia
  • nieusprawiedliwione konieczno軼i wojskow, bezprawne i samowolne zniszczenie oraz powa積e
  • uszkodzenie mienia
  • zmuszanie je鎍a wojennego lub osoby cywilnej do s逝瘺y w si豉ch zbrojnych wroga
  • celowe pozbawianie je鎍a wojennego lub os鏏 cywilnych prawa do sprawiedliwego i prawid這wego procesu
  • bezprawna deportacja lub przeniesienie, bezprawne pozbawienie wolno軼i osoby cywilnej
  • branie ludno軼i cywilnej za zak豉dnik闚

Artyku 7 statutu

Na podstawie Konwencji haskiej o ochronie d鏏r kultury w razie konfliktu zbrojnego z 1954 r., Nadzwyczajne Izby S康闚 Kambod篡 maj prawo os康zi osoby odpowiedzialne za zniszczenie d鏏r kulturalnych w czasie konfliktu zbrojnego pope軟ione w okresie od dnia 17 kwietnia 1975 r. do 6 stycznia 1979 r.


Artyku 8 statutu

Zgodnie z Konwencj wiede雟k o stosunkach dyplomatycznych z 1961 r., Nadzwyczajne Izby maj prawo os康zi odpowiedzialnych za zbrodnie pope軟ione przeciwko osobom podlegaj帷ym ochronie mi璠zynarodowej.

Zobacz:

Law on the Establishment of the Extraordinary Chambers, with inclusion of amendments as promulgated on 27 October 2004 (NS/RKM/1004/006)








Dokument opracowany przez O鈔odek Informacji ONZ w Warszawie
na podstawie materia堯w ONZ,
grudzie 2010 r.

Aktualizacja stycze 2013 r.
O鈔odek Informacji ONZ w Warszawie     tel. (+4822) 825 57 84,   e-mail: unic.poland@unic.org