Rada Praw Cz這wieka

Rada Praw Cz這wieka nowym organem ONZ

Nowy organ ONZ

15 marca 2006 r. Zgromadzenie Og鏊ne ONZ przyt豉czaj帷 liczb g這s闚 uchwali這 rezolucj, na mocy kt鏎ej zostanie utworzona nowa Rada Praw Cz這wieka. Sekretarz Generalny ONZ Kofi Annan przyj掖 z zadowoleniem t decyzj m闚i帷, i jest to "historyczne wydarzenie", kt鏎e przyczyni si do poprawy 篡cia milion闚 ludzi na ca造m 鈍iecie.

Za przyj璚iem rezolucji opowiedzia這 si 170 pa雟tw cz這nkowskich. Przeciwko by造 4 pa雟twa - Stany Zjednoczone, Izrael, Wyspy Marshalla i Palau, natomiast 3 pa雟twa - Wenezuela, Iran i Bia這ru wstrzyma造 si od g這sowania.

"畝dne pa雟two nie b璠zie w pe軟i zadowolone z zapis闚 zawartych w poszczeg鏊nych paragrafach rezolucji, ale taki jest charakter mi璠zynarodowych negocjacji" - stwierdzi Kofi Annan w o鈍iadczeniu wydanym 15 marca 2006 r. "Teraz rozpoczyna si w豉軼iwa praca. To, czy Rada b璠zie wiarygodna zale篡 od decyzji pa雟tw cz這nkowskich. Je郵i w ci庵u nadchodz帷ych tygodni i miesi璚y pa雟twa b璠 post瘼owa造 zgodnie z zapisami rezolucji, jestem przekonany, 瞠 Rada tchnie nowe 篡cie w nasze dzia豉nia zwi您ane z ochron praw cz這wieka".

Konieczno嗆 utworzenia nowego, wysoce wyspecjalizowanego organu zajmuj帷ego si ochron praw cz這wieka, by豉 niejednokrotnie podkre郵ana przez Sekretarza Generalnego i wymieniana jako jeden z priorytet闚 reform ONZ. Kwestia ta zosta豉 om闚iona w ubieg這rocznym raporcie "W wi瘯szej wolno軼i. Rozw鎩, bezpiecze雟two i prawa cz這wieka dla wszystkich". Przedstawiona w raporcie przez Sekretarza Generalnego propozycja utworzenia Rady Praw Cz這wieka jest czym wi璚ej ni tylko kosmetyczn zmian i stanowi jedno z g堯wnych wyzwa maj帷ych na celu wzmocnienie struktury ONZ.

23 lutego 2006 r., po d逝gotrwa造ch negocjacjach, Jan Eliasson przewodnicz帷y Zgromadzenia Og鏊nego, zaprezentowa opinii publicznej projekt rezolucji w sprawie powstania Rady Praw Cz這wieka, kt鏎y jak okre郵i, jest "najlepszym kompromisem". Rada ma zast徙i krytykowan i trac帷 zaufanie Komisj Praw Cz這wieka. Zdaniem Louise Arbour, Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Cz這wieka, utworzenie Rady wzmocni struktury zajmuj帷e si promocj i ochron podstawowych wolno軼i cz這wieka na ca造m 鈍iecie, dlatego te nowa Rada zas逝guje na wsparcie ze strony cz這nk闚 ONZ.

Zapisy zawarte w rezolucji maj pozwoli przysz貫j Radzie na rozstrzyganie bardziej obiektywnie i wiarygodnie problem闚 zwi您anych z naruszaniem praw cz這wieka na ca造m 鈍iecie. Ustanawiaj r闚nie standardy dla nowych pa雟tw cz這nkowskich, kt鏎e b璠 zobligowane do zaanga穎wania si w promocj i ochron praw cz這wieka.

Rada Praw Cz這wieka w przeciwie雟twie do Komisji, b璠zie dokonywa豉 okresowych przegl康闚 dotycz帷ych przestrzegania praw cz這wieka we wszystkich krajach, pocz患szy od pa雟tw cz這nkowskich. 畝den kraj nie zostanie pomini皻y. Kraje nie b璠 mog造 ju nigdy wi璚ej wykorzystywa swojego cz這nkostwa w najwa積iejszym organie ONZ zajmuj帷ym si prawami cz這wieka, jako tarczy s逝膨cej do blokowania zarzut闚 dotycz帷ych 豉mania praw cz這wieka. Przewiduje si r闚nie zawieszanie pa雟tw cz這nkowskich, kt鏎e ewidentnie 豉mi prawa cz這wieka i systematycznie dokonuj nadu篡.

Rada b璠zie spotyka豉 si w ci庵u ca貫go roku na d逝窺ze okresy ni Komisja Praw Cz這wieka. B璠zie mia豉 mo磧iwo嗆 szybszego reagowania na rozwijaj帷e si kryzysy. Zdaniem Louise Arbour, kraje naruszaj帷e prawa cz這wieka b璠 mia造 na uwadze, 瞠 鈍iat obserwuje ich dzia豉nia przez ca造 rok, a nie tylko podczas trwania 6 tygodniowej wiosennej sesji Komisji Praw Cz這wieka.

Do Rady Praw Cz這wieka wejdzie 47 pa雟tw cz這nkowskich ONZ wybieranych na trzyletni kadencj bezwzgl璠n wi瘯szo軼i g這s闚 (96 g這s闚) wtajnym g這sowaniu Zgromadzenia Og鏊nego. Sk豉d Rady b璠zie ustalany wed逝g klucza geograficznego. Zgodnie z rezolucj, pierwsze wybory cz這nk闚 do nowej Rady Praw Cz這wieka odb璠 si 9 maja, a pierwsza sesja rozpocznie si 19 czerwca br.

Komisja Praw Cz這wieka spe軟i豉 wa積 rol daj帷 mi璠zynarodowej spo貫czno軼i Deklaracj Praw Cz這wieka i wiele podstawowych traktat闚 o ochronie podstawowych wolno軼i. Podczas swoich sesji, Komisja kierowa豉 uwag 鈍iata na wiele kwestii zwi您anych z prawami cz這wieka. Co wi璚ej, rozpatrywa豉 skargi poszczeg鏊nych os鏏 na forum mi璠zynarodowym. Sta豉 si tym samym jedynym organem o zasi璕u 鈍iatowym, gdzie przedstawiciele spo貫cze雟twa obywatelskiego mogli skonfrontowa si z tymi, kt鏎zy naruszaj ich prawa. Nowa Rada zachowa t wa積 funkcj, przejmie r闚nie istniej帷y ju system niezale積ych obserwator闚. Wzmocni wsp馧prac z organizacjami pozarz康owymi odgrywaj帷ymi wa積 rol w promocji praw cz這wieka.

Jednak, jak stwierdzi Sekretarz Generalny ONZ w swoim przem闚ieniu w lutym 2006 r., to czy Rada Praw Cz這wieka b璠zie skuteczniejsza ni dotychczasowa Komisja Praw Cz這wieka, zale篡 przede wszystkim od jej cz這nk闚.

2006-03-16

Dokument opracowany przez O鈔odek Informacji ONZ w Warszawie, kwiecie 2006 r. W3C  WAI - AA