Seminarium PÓŁMETEK MILENIJNYCH CELÓW ROZWOJU – CO DALEJ?
(materiały informacyjne II)

„Podążamy w dobrym kierunku, ale nie poruszamy się wystarczająco szybko. Usilnie nawołuję Was do szybszych i zogniskowanych działań. (…) Dokonaliśmy dziś czegoś szczególnego. Stworzyliśmy szeroką koalicję na rzecz zmian.”

Sekretarz Generalny ONZ
Spotkanie wysokiego szczebla
na temat Milenijnych Celów Rozwoju
25 września 2008 r.



29 października 2008 r. na Uniwersytecie Warszawskim odbyło się seminarium "PÓŁMETEK MILENIJNYCH CELÓW ROZWOJU – CO DALEJ?" zorganizowane przez Ośrodek Informacji ONZ oraz Instytut Stosunków Międzynarodowych.

Wystąpili:

Dr Dorota Heidrich, Instytut Stosunków Międzynarodowych UW

Raport ONZ o Milenijnych Celach Rozwoju – podstawowe założenia

Marcin Nawrot, Dyrektor Departamentu Narodów Zjednoczonych i Praw Człowieka w MSZ

Refleksje po spotkaniu wysokiego szczebla Zgromadzenia Ogólnego ONZ dotyczącego Milenijnych Celów Rozwoju

Prof. dr hab. Edward Haliżak, Instytut Stosunków Międzynarodowych UW

Milenijne Cele Rozwoju – osiągnięcia i zagrożenia

Olga Zawadzka – Kucharska, Naczelnik Wydziału ds. Polityki Rozwojowej i Programowania w Departamencie Współpracy Rozwojowej w MSZ

Polska pomoc rozwojowa w zakresie realizacji Milenijnych Celów Rozwoju

Mariola Ratschka, Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie

Co dalej? - zobowiązania państw do roku 2015


__________________________________________________________________________________


Materiały informacyjne:

CEL 4: OGRANICZYĆ UMIERALNOŚĆ DZIECI

CEL 5: POPRAWIĆ OPIEKĘ ZDROWOTNĄ NAD MATKAMI

CEL 6: OGRANICZYĆ ROZPRZESTRZENIANIE SIĘ HIV/AIDS, MALARII I INNYCH CHORÓB

CEL 7: STOSOWAĆ ZRÓWNOWAŻONE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI NATURALNYMI

CEL 8: STWORZYĆ GLOBALNE PARTNERSTWO NA RZECZ ROZWOJU

__________________________________________________________________________________


CEL 4: OGRANICZYĆ UMIERALNOŚĆ DZIECI

► Umieralność dzieci poniżej piątego roku życia spadła na świecie z poziomu 93 do 71 przypadków na 1.000 żywych urodzeń w latach 1990 – 2006.

► Dziecko przychodząc na świat w kraju rozwijającym się jest ponad 13 razy bardziej narażone na śmierć w przeciągu pierwszych pięciu lat życia niż dziecko urodzone w kraju uprzemysłowionym. Około połowy dzieci poniżej piątego roku życia umierających w rozwijającym się świecie umiera w Afryce Subsaharyjskiej.

► W latach 1990 - 2006 około 27 krajów, w większości znajdujących się w Afryce Subsaharyjskiej, nie poczyniło postępów w redukcji śmiertelności dzieci.

************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

Od czasu rejestrowania danych na temat śmiertelności, w 2006 r. po raz pierwszy roczny wskaźnik śmiertelności dzieci poniżej piątego roku życia znalazł się poniżej poziomu 10 milionów i wyniósł 9,7 miliona przypadków. Oznacza to, że od roku 1960 śmiertelność dzieci spadła o 60 procent. Mimo to, miliony dzieci nadal umierają każdego roku z przyczyn, których można było uniknąć, takich jak zapalenie płuc, biegunka, malaria czy odra.

Mimo postępu, w 62 krajach śmiertelność dzieci poniżej piątego roku życia nie spada wystarczająco szybko, by osiągnięte zostało jedno z założeń Celu 4 dotyczące redukcji do 2015 roku o dwie trzecie poziomu śmiertelności dzieci poniżej piątego roku życia. W 27 krajach śmiertelność utrzymuje się na stałym poziomie lub zwiększa się. W wielu krajach niedożywienie oraz brak dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej dobrej jakości i do podstawowej infrastruktury wody i warunków sanitarnych nadal powoduje zły stan zdrowia i śmiertelność wśród dzieci i matek.

Tempo postępu jest nierówne pomiędzy regionami i krajami. W Afryce Subsaharyjskiej żyje jedna piąta wszystkich dzieci poniżej piątego roku życia na świecie, ale aż połowa przypadków śmierci dzieci w całym świecie rozwijającym się, zdarza się właśnie tam. W Azji Wschodniej, Ameryce Łacińskiej i na Karaibach poziom śmiertelności dzieci jest około cztery razy wyższy niż w regionach rozwiniętych. Następujące różnice obserwowane są we wszystkich regionach: poziom śmiertelności jest wyższy wśród dzieci pochodzących z wiejskich, biednych rodzin i wśród dzieci, których matki nie otrzymały edukacji podstawowej.

Ocenia się, że niedożywienie powoduje ponad jedną trzecią przypadków śmierci dzieci poniżej piątego roku życia. Poprawa w żywieniu dzieci następuje powoli. Liczba niedożywionych dzieci poniżej piątego roku życia spadła z 33 procent w 1990 roku do 26 procent w roku 2006. Jednakże w 2006 roku nadal liczba dzieci z niedowagą w krajach rozwijających się przekraczała 140 milionów.

Trzydzieści siedem procent przypadków śmierci dzieci poniżej piątego roku życia występuje w pierwszym miesiącu życia. Poprawa jakości opieki nad noworodkami i matkami mogłaby uratować życie dużej rzeszy noworodków.

Oficjalna pomoc rozwojowa (ODA) na poprawę sytuacji zdrowotnej matek, noworodków i dzieci została zwiększona z 2,1 miliarda dolarów w 2003 roku do 3,5 miliarda dolarów w 2006 roku. Nie jest to jednak kwota wystarczająca do osiągnięcia Milenijnych Celów Rozwoju odnoszących się do tej tematyki.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. Kampania „Nic poza Moskitierami” („Nothing but Nets”) zainicjowana została przez fundacje, partnerów korporacyjnych, sportowych i religijnych. Od momentu rozpoczęcia kampanii w maju 2006 roku udało się zebrać około 18 milionów dolarów na zakup i dystrybucję w Afryce 730 tysięcy moskitier nasączonych preparatami owadobójczymi. W 2007 roku fundusze kampanii „Nic poza Moskitierami” zostały przeznaczone na zapewnienie i dystrybucję trwałych, nasączonych substancjami owadobójczymi moskitier do mocowania nad łóżkiem. Kampania ta towarzyszyła ogólnokrajowym kampaniom przeciwdziałania odrze w Republice Konga, w Demokratycznej Republice Konga, w Gabonie, Mali, Nigerii i Zimbabwe. Celem projektu było dostarczenie moskitier przynajmniej 80 procentom dzieci poniżej piątego roku życia zamieszkującym ten region. Skuteczność takich moskitier została zademonstrowana w Kenii, gdzie dziesięciokrotny wzrost liczby dzieci śpiących pod nasączonym moskitierami w latach 2004 – 2006 spowodował, że zaobserwowano 44 procent mniej przypadków śmierci na skutek malarii w porównaniu z dziećmi niechronionymi przez moskitiery.

2. Inicjatywa przeciw Odrze (the Measles Initiative) prowadzona przez Amerykański Czerwony Krzyż, Fundację Narodów Zjednoczonych, WHO, UNICEF oraz Centra Kontroli Chorób i Prewencji w USA stała się jedną z najskuteczniejszych, globalnych inicjatyw na rzecz zdrowia na świecie. Od 2001 roku Inicjatywa pomogła zredukować śmiertelność na skutek zachorowań na odrę o 68 procent, przekraczając tym samym cel ONZ wyznaczony na 50 procent. Przypadki śmiertelne ograniczono poprzez zaszczepienie 500 milionów dzieci. Liczba śmiertelnych przypadków odry na całym świecie pomiędzy rokiem 2000 a 2006 spadła o 68 procent – z 757 tysięcy do 242 tysięcy przypadków. W Afryce, liczba przypadków śmierci spowodowanych odrą spadła gwałtownie o 91 procent z 396 tysięcy do 36 tysięcy. Ocenia się, że dzięki szczepieniom prawie 7,5 milionów osób uniknęło śmierci na skutek tej choroby. W 2006 roku, w Bangladeszu przeprowadzono największą na świecie kampanię zwalczania odry zaszczepiając 33,5 milionów dzieci w wieku pomiędzy dziewiątym a dziesiątym rokiem życia. Kampania trwała 20 dni.

3. Tężec matczyny i tężec noworodków są przyczynami śmierci dziesiątek tysięcy noworodków każdego roku, głównie w krajach rozwijających się. Choroba ta jest nazywana często „niemym mordercą”, ponieważ wiele noworodków umiera w bardzo odosobnionych i biednych społecznościach, w których zarówno zgony, jak i urodzenia nie są rejestrowane. Ministerstwo Zdrowia w Wietnamie wyeliminowało tężec matczyny i noworodków przy wsparciu WHO i UNICEFu. W 2005 roku badanie przeprowadzone przez UNICEF, WHO i rząd Wietnamu w trzech nierozwiniętych regionach wykazało mniej niż jeden śmiertelny przypadek tężca na 1.000 żywych urodzeń. W latach osiemdziesiątych około 20.000 wietnamskich dzieci przed pierwszym miesiącem życia umierało rocznie z powodu tężca. Od 1991 roku w Wietnamie kobiety w ciąży są zaszczepiane w ramach Rozszerzonego Programu Szczepień (Expanded Programme on Immunization). W priorytetowej grupie 58 krajów Wietnam jest na dziewiątym miejscu wśród krajów świata oraz na pierwszym w Azji Wschodniej w eliminowaniu tych chorób.

CO NALEŻY ZROBIĆ?

Działania niezbędne do zmniejszenia wskaźnika śmiertelności dzieci:

- zapewnić powszechność programów szczepień;

- rozpowszechnić rozprowadzanie witaminy A jako suplementu diety;

- dążyć do osiągnięcia karmienia dzieci poniżej szóstego miesiąca życia wyłącznie piersią oraz karmienia piersią i odpowiednimi dodatkami uzupełniającymi dzieci od szóstego miesiąca do drugiego roku życia;

- zapewnić dzieciom z biednych rodzin odpowiednie żywienie, bez względu na wzrastające ceny żywności;

- promować mycie rąk i uzdatnianie domowych źródeł wody pitnej;

- przeciwdziałać leżącym u podstaw śmiertelności dzieci przyczynom socjoekonomicznym. Promować dostęp matek do usług związanych ze zdrowiem reprodukcyjnym, edukacji i zatrudnienia;

- zapobiegać i zapewniać efektywne leczenie zapalenia płuc, biegunki, malarii i innych chorób zakaźnych;

- promować kompleksowy i pełny zasięg systemów podstawowej opieki zdrowotnej angażującej środowiskowych pracowników służby zdrowia. Powinna ona obejmować usługi zdrowotne i programy edukacyjne dla kobiet;

- przeznaczyć dodatkowe fundusze w wysokości 10,2 miliarda dolarów rocznie w celu zapewnienia odpowiedniego finansowania działań wzmacniających systemy zdrowotne. Zaspokoić zapotrzebowanie na usługi dla dzieci i matek oraz obejmujące także zdrowie reprodukcyjne.

Sources: Committing to action: Achieving the MDGs, Background note by the Secretary-General for the High-level Event on the Millennium Development Goals, United Nations, New York, 25 September 2008; The Millennium Devel¬opment Goals Report 2008, United Nations; The State of World’s Children 2008, UNICEF; MDG Monitor Website http://www.mdgmonitor.org/, UNDP; WHO releases new guidance on insecticide-treated mosquito nets, WHO press release, on http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2007/pr43/en/index.html

__________________________________________________________________________________


CEL 5: POPRAWIĆ OPIEKĘ ZDROWOTNĄ NAD MATKAMI

► Dane szacunkowe z 2005 roku wskazują, że w każdej minucie jedna kobieta umiera na skutek komplikacji związanych z ciążą i porodem. Rocznie z tego powodu umiera 500.000 kobiet, a w skali jednego pokolenia 10 milionów. 99 procent tych kobiet żyje i umiera w krajach rozwijających się.

► Umieralność wśród matek wskazuje ogromne nierówności pomiędzy krajami: prawdopodobieństwo, że kobieta umrze z powodu uleczalnych i możliwych do uniknięcia komplikacji związanych z ciążami i porodami wynosi 1 do 22, w porównaniu ze stosunkiem 1 do 7.300 w regionach rozwiniętych. Ryzyko, że kobieta umrze z powodów związanych z ciążą w Nigerze wynosi 1 do 7, w Szwecji zaś stosunek ten wynosi 1 do 17.400.

► Każdego roku ponad 1 milion dzieci traci matki. Dzieci, które straciły matkę stają się bardziej bezbronne i są nawet o 10 razy bardziej narażone na przedwczesną śmierć niż inne dzieci.

************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

Wysoka umieralność matek w większości rozwijających się państw pozostaje na niemożliwym do zaakceptowania poziomie. Pełne osiągnięcie założenia Celu 5 dotyczącego zmniejszenia o trzy czwarte umieralności poziomu matek w latach 1990 - 2015 pozostaje wyzwaniem. Jest to sfera, w której obserwowany jest najmniejszy postęp w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju.

Według UNICEFu, Funduszu Ludnościowego Narodów Zjednoczonych (UNFPA) i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do 15 procent ciężarnych kobiet we wszystkich grupach populacji doświadcza potencjalnie śmiertelnych komplikacji podczas porodu, czyli około 20 milionów kobiet każdego roku. Ponad 80 procent śmierci wśród matek na całym świecie następuje na skutek pięciu bezpośrednich powodów: krwotoku, posocznicy, nieprofesjonalnej aborcji, niewspółmierności porodowej oraz nadciśnienia powodowanego ciążą. Około 21 procent z 500.000 przypadków śmierci matek, zdarzających się każdego roku, to przypadki związane z poważnym krwawieniem. Komplikacja ta może spowodować śmierć kobiety w przeciągu dwóch godzin – kontrola krwotoku, podawanie środków krwiozastępczych oraz szybka ewakuacja ratunkowa są niezbędne do ratowania życia.

Poziom umieralności matek spadał globalnie jedynie o 1 procent rocznie w latach 1990 – 2005. Jest to wynik daleko poniżej 5,5 procent rocznie, czyli liczby niezbędnej do osiągnięcia założenia Milenijnych Celów Rozwoju. W Afryce Północnej, Ameryce Łacińskiej, na Karaibach i w Azji Południowo - Wschodniej udało się w tym okresie zredukować współczynnik umieralności o około jedną trzecią. Mimo to postęp w tym regionie nie jest wystarczający do osiągnięcia założenia Milenijnych Celów Rozwoju. W Afryce Subsaharyjskiej, regionie o najwyższym współczynniku umieralności matek, postęp był prawie niezauważalny.

W 2006 roku w rozwijającym się świecie wykwalifikowany personel służby zdrowia asystował przy prawie 61 procentach porodów. W 1990 roku odnotowano połowę tej liczby. Zasięg takich usług pozostaje jednak niewielki w Azji Południowej (40 procent) i Afryce Subsaharyjskiej (47 procent), czyli w dwóch regionach, w których umieralność matek utrzymuje się na najwyższym poziomie.

Większości przypadków śmierci wśród matek można uniknąć. W krajach uprzemysłowionych przypadki śmierci związane z ciążą i porodem są rzadkie. Poziom umieralności matek w Azji Wschodniej i Ameryce Łacińskiej również spadł – nawet o 50 procent w niektórych krajach. Jednakże w Afryce i Azji Południowej komplikacje w trakcie ciąży i porodu pozostają najczęstszymi powodami śmierci wśród kobiet. W niektórych krajach statystyki te wzrastają.

Od roku 1990 liczba ciąż wśród nastolatek spadła w prawie wszystkich regionach rozwijających się. Jednakże spadek ten jest bardzo powolny lub prawie niezauważalny w regionach takich jak Afryka Subsaharyjska, w których najwięcej nastolatek zachodzi w ciążę. Dziewczęta od 15. do 20. roku życia są dwa razy bardziej narażone na śmierć podczas porodu niż kobiety dwudziestokilkuletnie. Dziewczęta poniżej 15. roku życia są pięć razy bardziej narażone na śmierć podczas porodu.

Ryzyko śmierci zwiększa się z każdą kolejną ciążą. Jednak 200 milionów kobiet, które chciałyby uniknąć lub zajść później w ciążę nadal nie ma dostępu do bezpiecznych i efektywnych metod antykoncepcyjnych. Każdego roku około 19 milionów nieprofesjonalnych aborcji przeprowadzanych jest w świecie rozwijającym się, czego wynikiem jest śmierć 68.000 kobiet.

Zaspokojenie samego zapotrzebowania na środki antykoncepcyjne zredukowałoby o jedną trzecią poziom umieralności matek na świecie. Mniejsza ilość ciąż i dłuższe przerwy pomiędzy nimi zwiększają szanse na przeżycie zarówno kobiet, jak ich dzieci. Jednakże osiągniecie założenia Celu 5 dotyczącego powszechnego dostępu do zdrowia reprodukcyjnego w wielu krajach jest nadal nieosiągalne.

Oficjalna pomoc rozwojowa przeznaczana na zdrowie reprodukcyjne, czyli na zdrowie matek, noworodków i dzieci wzrosła z 2,1 miliarda w 2003 roku do 3,5 miliarda w 2006 roku. Nie jest to jednak liczba wystarczająca do osiągnięcia założeń Milenijnych Celów Rozwoju związanych z tą tematyką. Eksperci oceniają, że niezbędnych jest pomiędzy 5,5 miliarda a 6,1 miliarda dolarów w postaci dodatkowych funduszy do osiągnięcia piątego Milenijnego Celu Rozwoju.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. W krajach takich jak Jamajka, Malezja, Sri Lanka, Tajlandia i Tunezja znacznie obniżyła się umieralność matek na skutek zwiększonego dostępu kobiet do usług planowania rodziny i wykwalifikowanej opieki położniczej, łącznie z pomocą w nagłych wypadkach. W wielu z tych krajów na przestrzeni dekady udało się zredukować o połowę liczbę przypadków śmierci matek. Niedobór wyszkolonego personelu służby zdrowia i brak dostępu do zdrowia reprodukcyjnego ograniczają postęp w wielu krajach.

2. Zatrudnienie wykwalifikowanego personelu służby zdrowia, który zapewniłby opiekę położniczą jest często wyzwaniem w wiejskich regionach rozwijających się. UNFPA, we współpracy z regionalnym biurem służby zdrowia w Tigraj (Etiopia) i Médecines du monde - międzynarodowej organizacji pozarządowej, wdrożyli innowacyjny projekt szkolenia pracowników służby zdrowia średniego szczebla. Personel ten przygotowany został do prowadzenia ratujących życie operacji w nagłych wypadkach w szpitalach wiejskich, w których liczba lekarzy jest niewystarczająca. Pozytywna ocena projektu otworzyła drogę do prowadzenia na szerszą skalę szkoleń dla pracowników służby zdrowia w zakresie prowadzenia różnego rodzaju operacji, w tym położniczych i w nagłych wypadkach. Za pomocą tych działań zapewniony zostanie lepszy dostęp do podstawowych, ratujących życie usług położniczych dla kobiet pochodzących z obszarów wiejskich.

3. Po trzęsieniu ziemi w Pakistanie ratunek oferowały wspierane przez UNFPA mobilne zespoły medyczne - kobiety otrzymały bardziej kompleksową opiekę niż wcześniej. Pracownicy służby zdrowia mobilnych klinik od marca 2008 r. przyjęli 843.467 pacjentów prowadząc konsultacje przedporodowe, przyjmując porody, lecząc komplikacje spowodowane poronieniami i przeprowadzając cesarskie cięcia. Wyniki pokazują, że 43 procent kobiet w ciąży na obszarze dotkniętym katastrofą skorzystało z profesjonalnej opieki położniczej w okresie po trzęsieniu ziemi. Dla porównania, średni poziom krajowy korzystania z tych usług w Pakistanie wynosi 31 procent.

4. Wspieranie zdrowia matek jest celem Kampanii UNFPA „Koniec z Przetoką” prowadzonej w 2006 roku w 40 krajach w Afryce Subsaharyjskiej, Azji Południowej i w krajach arabskich. Celem jest zapobieganie i leczenie przetoki - poważnego w skutkach obrażenia poporodowego. Jest to uszkodzenie w kanale rodnym, które następuje podczas przedłużonego, utrudnionego porodu, powodujące, że kobieta nie może utrzymać moczu i stolca, przez co jest izolowana społecznie i okryta hańbą. Dziewięć na dziesięć przypadków przetoki może być skutecznie wyleczonych. Ponad 25 krajów rozpoczęło wdrażanie projektu. Wkład w kampanię miało jedenaście rządów państw oraz przedstawiciele sektora prywatnego, tacy jak Johnson & Johnson i Virgin Unite.

CO NALEŻY ZROBIĆ?

- wzmocnić systemy zdrowotne zapewniając wystarczające finansowanie. Położyć nacisk szczególnie na opiekę nad matkami i dziećmi oraz na inne usługi zdrowia reprodukcyjnego. Zapewnić dobre zaopatrzenie i dystrybucję środków antykoncepcyjnych, lekarstw oraz wyposażenie;

- stworzyć skuteczne programy krajowe mające na celu redukcję poziomu umieralności kobiet i zapewnić powszechny dostęp do opieki nad zdrowiem reprodukcyjnym, łącznie z usługami planowania rodziny;

- zapewnić wykwalifikowany personel służby zdrowia dla kobiet w ciąży i po porodzie. Zapewnić dobrej jakości opiekę przedporodową i zapewnić sprawną, położniczą pomoc w nagłych wypadkach oraz dostęp do środków antykoncepcyjnych;

- zapewnić odpowiednią komunikację, wyszkolony personel, infrastrukturę i system transportowy szczególnie w rejonach, gdzie występuje ubóstwo, konflikt, ogromne odległości i przeciążone systemy służby zdrowia;

- przyjąć i wdrożyć polityki chroniące ubogie rodziny przed katastroficznymi konsekwencjami wynikającymi z braku dostępu do drogiej opieki nad matkami. Zapewnić dostęp ubogim rodzinom do ubezpieczenia zdrowotnego lub darmowych usług;

- chronić kobiety w ciąży przed przemocą w domu i angażować mężczyzn w kwestie zdrowia matek i zdrowia reprodukcyjnego;

- zwiększyć dostęp do środków antykoncepcyjnych oraz do poradnictwa seksualnego i reprodukcyjnego zarówno dla mężczyzn, kobiet jak i młodzieży;

- zwiększyć wysiłki na rzecz zapobiegania małżeństwom dzieci i prowadzić działania na rzecz opóźniania pierwszych ciąż u młodych kobiet.

Source: Committing to action: Achieving the MDGs, Background note by the Secretary-General for the High-level Event on the Millennium Development Goals, United Nations, New York, 25 September 2008; The Millennium Development Goals Report 2008, United Nations; UNFPA Webpage No Woman Should Die Giving Life: Facts and Figures, http://www.unfpa.org/safemotherhood

__________________________________________________________________________________


CEL 6: OGRANICZYĆ ROZPRZESTRZENIANIE SIĘ HIV/AIDS, MALARII I INNYCH CHORÓB

► Niemalże 7.500 osób zakaża się wirusem HIV każdego dnia, a 5.500 umiera z powodu AIDS. Ocenia się, że w 2007 roku 33 miliony ludzi żyły z HIV/AIDS.

► Liczba ludzi żyjących z HIV wzrosła z około 29,5 miliona w 2001 roku do 33 milionów w 2007 roku. Ogromna większość osób żyjących z HIV mieszka w Afryce Subsaharyjskiej. W 2007 roku około 60 procent dorosłych zakażonych HIV w tym regionie stanowiły kobiety.

► Malaria zabija ponad 1 milion osób rocznie, z których 80 procent to dzieci poniżej piątego roku życia mieszkające w Afryce Subsaharyjskiej. Każdego roku na świecie obserwuje się pomiędzy 350 milionów a 500 milionów przypadków zachorowań na malarię.

► Ocenia się, że potrzeba 250 milionów nasączonych preparatami owadobójczymi moskitier, by wystarczyło ich dla 80 procent ludzi w Afryce Subsahharyjskiej. Dotychczasowe fundusze przeznaczone na ten cel zapewnią jedynie 100 milionów moskitier – stanowi to mniej niż połowę wymaganej liczby.

************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

Większość krajów boryka się z realizacją założeń Celu 6 odnoszących się do osiągnięcia powszechnego dostępu do leczenia HIV/AIDS do 2010 roku i odwrócenia tendencji rozprzestrzeniania się HIV/AIDS do 2015 roku. Szacunkowa liczba nowych przypadków zakażeń HIV spadła z 3 milionów w 2001 roku do 2,7 milionów w 2007 roku. Ocenia się, że liczba osób zakażonych w Afryce Subsaharyjskiej będzie nadal wzrastać powoli. Całkowita liczba zakażonych osób na świecie pozostanie na obecnym poziomie na skutek leczenia antyretrowirusowego, które przedłuża życie i zrównoważonemu wzrostowi populacji.

Nastąpiła bezprecedensowa poprawa w dostępie do leczenia antyretrowirusowego - o 42 procent w 2007 roku. Działania te były finansowane w większości przez Globalny Fundusz Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią. Do końca roku 2007 liczba osób leczących się na AIDS w krajach rozwijających się osiągnęła 3 miliony. Stanowi to jedynie ułamek szacowanej liczby 9,7 milionów osób wymagających leczenia.

Prewencja kosztuje 28 razy mniej niż leczenie. Kompleksowy pakiet prewencji HIV mógłby zapobiec 29 milionom (63 procent) z 45 milionów nowych zakażeń, które według szacunków nastąpią pomiędzy 2000 a 2010 rokiem. Całkowity koszt pakietu wyniesie około 4,2 miliarda rocznie. Prewencja HIV jest kluczowa dla opanowania epidemii. Nie we wszystkich krajach prowadzone są badania, ale z dostępnych danych wynika, że nie więcej niż 40 procent mężczyzn i 36 procent kobiet w wieku od 15. do 24. roku życia wie, w jaki sposób dochodzi do zakażenia wirusem HIV i jak temu zapobiegać. Jest to dalece poniżej założenia Milenijnych Celów Rozwoju, które poziom ten wyznaczają na 95 procent.

Pomiędzy 75 a 85 osób na 100 dorosłych żyjących z HIV zakaziło się poprzez niezabezpieczony stosunek seksualny. W 70 na 100 przypadków był to stosunek heteroseksualny. Ostatnie badania wskazują, że ciągłe, intensywne programy mające na celu zmianę zachowań poprzez promocję używania prezerwatyw, opóźnianie inicjacji seksualnej i posiadanie mniejszej liczby partnerów seksualnych redukują występowanie HIV.

Fundusze na programy przeciwdziałające HIV/AIDS w krajach o średnich i niskich dochodach wyniosły 10 miliardów dolarów w 2007 roku – stanowi to dziesięciokrotny wzrost w ciągu ostatnich 10 lat. Jednakże kwota ta jest niższa niż zakładane 18 miliardów dolarów wymaganych rocznie do zwalczania AIDS.

Został poczyniony postęp w kwestii kontroli malarii, szczególnie poprzez używanie nasączonych środkami owadobójczymi moskitier mocowanych nad łóżkami. Światowa produkcja moskitier wzrosła gwałtownie z 30 milionów w 2004 roku do 95 milionów w 2007 roku. Doprowadziło to do znacznego wzrostu liczby moskitier dystrybuowanych w poszczególnych krajach. Przykładowo, UNICEF zwiększył zakup moskitier z 7 milionów w 2004 roku do prawie 20 milionów w 2007, a Globalny Fundusz Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią zwiększył ich dystrybucję z 1,35 milionów w 2004 roku, do 18 milionów w 2006 roku. Sekretarz Generalny ONZ wezwał w tym roku do osiągnięcia pełnej dostępności moskitier w Afryce do 2010 roku, by wyeliminować śmiertelne przypadki malarii.

Znaczne powiększenie funduszy i zwrócenie uwagi na problem malarii zintensyfikowały działania ograniczające rozwój malarii. Jest to możliwe dzięki międzynarodowym funduszom pochodzącym z filantropijnych, bilateralnych i międzynarodowych źródeł, łącznie z Fundacją Bill and Melinda Gates, Inicjatywą Prezydenta Stanów Zjednoczonych dotyczącą malarii, Globalnym Funduszem Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią, Globalną Strategią Banku Światowego (World Bank Global Strategy), Programem Wzmacniania Walki z Malarią (Booster Program to Fight Malaria) i dzięki innej współpracy partnerskiej.

W 2006 roku odnotowano około 1,7 miliona śmiertelnych przypadków gruźlicy. 14,4 miliona ludzi cierpiało na gruźlicę, z czego około 9,2 miliona to nowe zachorowania. Postęp w eliminowaniu gruźlicy możliwy był głównie dzięki wczesnemu wykrywaniu nowych przypadków i skutecznemu leczeniu. Ocenia się, że rozprzestrzenianie się gruźlicy zostanie zatrzymane, a do docelowej daty 2015 roku liczba zachorować zacznie spadać.

Zapewnienie odpowiedniego dostępu do podstawowych lekarstw jest kluczowym elementem prewencji i leczenia chorób zakaźnych, szczególnie w przypadku lekceważonych chorób tropikalnych, które wciąż dotykają miliarda ludzi spośród najbiedniejszych na świecie. Tak długo, jak leki pozostają zbyt drogie dla większości mieszkańców krajów rozwijających się, Milenijne Cele Rozwoju odnoszące się do zdrowia nie zostaną osiągnięte.

Od przyjęcia Deklaracji Milenijnej, oficjalna pomoc rozwojowa na rzecz zdrowia podwoiła się, a nawet osiągnęła wyższy poziom – wzrosła z 6,8 miliarda dolarów w 2000 roku do 16,7 miliarda w 2006 roku.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. Rozpowszechnienie leczenia antyretrowirusowego było możliwe dzięki funduszom międzynarodowym. Liczba osób, które umierają z powodu AIDS zaczęła spadać – z 2,2 miliona w 2005 roku do 2 milionów w 2007 roku.

2. Od 2005 do 2007 roku, procent kobiet w ciąży zakażonych wirusem HIV otrzymujących leki antyretrowirusowe zapobiegające transmisji wirusa od matki do dziecka (PMTCT) wzrósł z 14 do 33. W tym samym okresie, liczba nowych infekcji wśród dzieci spadła z 410.000 do 370.000. Argentyna, Wyspy Bahama, Barbados, Botswana, Kuba, Gruzja, Mołdawia, Federacja Rosyjska i Tajlandia osiągnęły prawie powszechny dostęp do PMTCT - ponad 75 procent potrzebujących otrzymuje leki.

3. Według nowych danych pochodzących z Raportu UNAIDS 2008 na temat globalnej epidemii AIDS, odnotowano istotne postępy w zapobieganiu nowym zakażeniom wirusem HIV w wielu szczególnie dotkniętych tym problemem krajach. W Rwandzie i Zimbawe na skutek zmian w zachowaniach seksualnych nastąpił spadek w liczbie nowych zakażeń wirusem HIV. Młodzi ludzie coraz częściej używają prezerwatyw i później rozpoczynają życie seksualne. Tendencje te odnotowano w siedmiu najbardziej dotkniętych problemem HIV krajach: w Burkinie Faso, Kamerunie, Etiopii, Ghanie, Malawi, Ugandzie i Zambii. W Kamerunie procent młodych ludzi uprawiających seks przed 15. rokiem życia spadł z 35 do 14 procent.

4. Globalna Inicjatywa Walki z Paraliżem Dziecięcym (the Global Polio Eradication Intiative) jest największym w historii międzynarodowym przedsięwzięciem publicznej służby zdrowia. WHO, UNICEF, Centra Kontroli i Prewencji Chorób w USA, Rotary International, Gates Foundation, Global Alliance for Vaccines and Immunization oraz kraje donorskie współdziałają w realizacji tej inicjatywy, która spowodowała gwałtowne spowolnienie tempa przenoszenia dzikiego szczepu wirusa porażenia dziecięcego. Rezultatem tych działań jest spadek liczby krajów, w których porażenie dziecięce jest powszechną chorobą – od 2007 roku jedynie w czterech krajach jest to choroba nagminna.

CO NALEŻY ZROBIĆ?

- wdrożyć długoterminowe programy walki z AIDS, w których będą współpracować liczne podmioty z wielu sektorów życia społecznego. Programy te powinny opierać się na narodowych planach walki z AIDS i uwzględniać potrzeby zdrowotne kobiet;

- stworzyć ściślejsze związki pomiędzy problematyką HIV/AIDS a zdrowiem reprodukcyjnym. Działania te powinny prowadzić do zmniejszenia liczby przypadków niebezpiecznych zachowań seksualnych oraz redukować liczbę infekcji przenoszonych drogą płciową, w tym HIV;

- zwiększyć dostępność prezerwatyw zarówno dla kobiet jak i mężczyzn. Prezerwatywy są jedynym dostępnym obecnie efektywnym sposobem zapobiegania HIV i innym przenoszonym płciowo infekcjom;

- zapewnić młodym ludziom, którym zagraża epidemia, środki i wiedzę na temat zapobiegania infekcjom;

- zapewnić przewidywalne i zrównoważone fundusze na zwalczanie pandemii HIV/AIDS;

- rozwijać programy prewencji wirusa HIV i zapewnić powszechny dostęp do leczenia HIV/AIDS;

- rozwijać zrównoważone, narodowe systemy opieki zdrowotnej oferujące usługi wysokiej jakości wykonywane przez profesjonalny personel;

- stworzyć systemy podstawowej opieki zdrowotnej zapewniającej powszechny dostęp do podstawowych usług zdrowotnych. Zapewnić dostęp do tych usług osobom ubogim i żyjącym w miejskich slumsach i na obszarach wiejskich;

- zwiększać fundusze na badania i rozwój podstawowych leków przeciw gruźlicy malarii, HIV/AIDS i innym chorobom zakaźnym;

- wypełnić luki w funduszach programów walki z gruźlicą będących częścią strategii WHO. Prowadzić badania i działania rozwojowe, m.in. prace nad szczepionką;

- zapewnić odpowiednie finansowanie kluczowych działań w ramach Roll Back Malaria Partnership, by powstrzymać umieralność na skutek malarii w Afryce do 2010;

- podjąć stanowcze działania na rzecz kontroli i leczenia lekceważonych chorób tropikalnych;

- zobowiązać się do przeznaczenia dodatkowych funduszy na globalne partnerstwo na rzecz tanich leków podstawowych.

Sources: Committing to action: Achieving the MDGs, Background note by the Secretary-General for the High-level Event on the Millennium Development Goals, United Nations, New York, 25 September 2008; The Millennium Develop¬ment Goals Report 2008, United Nations; United Nations MDG Database http://mdgs.un.org; Declaration of Commitment on HIV/AIDS and Political Declara¬tion on HIV/AIDS: midway to the Millennium Development Goals, Report of the Secretary-General, A/62/780; WHO website http://www.polioeradication.org. Commission on the Status of Women Report on the fifty-second session, United Nations, 2008, E/2008/27, E/CN.6/2008/11.

__________________________________________________________________________________


CEL 7: STOSOWAĆ ZRÓWNOWAŻONE METODY GOSPODAROWANIA ZASOBAMI NATURALNYMI

► Od 1990 roku około 1,6 miliarda osób uzyskało dostęp do bezpiecznej wody pitnej. Utrzymując to tempo świat osiągnie milenijny cel dotyczący dostępu do wody pitnej. Jednak 1 miliard ludzi nadal jest pozbawionych bezpiecznej wody pitnej, a 2,5 miliarda nie ma zapewnionych podstawowych warunków sanitarnych.

► Obecnie jedynie 22 procent światowych łowisk ryb pozostaje w stanie równowagi, w 1975 roku liczba ta wynosiła 40 procent. Mimo dużego znaczenia zrównoważonego rozwoju zasobów rybnych i życia przybrzeżnego, jedynie 0,7 procenta oceanów świata (około 2 miliony kwadratowe powierzchni) znajduje się pod ochroną

► Około 2,4 miliarda ludzi nie ma dostępu do nowoczesnych urządzeń służących podgrzewaniu i gotowaniu pożywienia, a 1,6 miliarda nie posiada dostępu do elektryczności.

************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

Zmiany klimatu wzmagają katastrofy naturalne, m.in. gwałtowne burze, powodzie i susze. Niezbędne jest by strategie rozwoju zawierały działania mające na celu ochronę społeczności przed skutkami katastrof. Rozwój ekonomiczny, zróżnicowanie źródeł dochodów, wzmocnienia naturalnych i infrastrukturalnych osłon oraz przygotowanie struktur na wypadek katastrof – wszystkie te środki powinny być wykorzystywane do wzmocnienia odporności społecznej. Żaden region nie uniknie skutków wpływu zmian klimatycznych. Jednakże Arktyka, małe wyspy, wielkie delty Azji i Afryki oraz region Afryki są szczególnie narażone na skutki zmian klimatycznych. Ludność zamieszkująca te regiony ma ograniczoną zdolność adaptacyjną do konsekwencji zmian klimatycznych.

Zużycie wody w minionym wieku wzrosło ponad dwukrotnie szybciej niż populacja ludzka. Mimo że nie ma jeszcze globalnego niedoboru wody, około 2,8 miliarda ludzi, (około 40 procent populacji świata), mieszka w okolicach koryt rzecznych ubogich w wodę. Ponad 1,2 miliarda ludzi żyje w warunkach niedoboru wody, co oznacza, że ponad 75 procent źródeł rzecznych ulega cofnięciu. Kobiety, które są zazwyczaj odpowiedzialne za zaopatrzenie gospodarstw domowych w wodę, szczególnie odczuwają brak czystej wody i warunków sanitarnych.

Obecne tendencje wskazują, że świat może osiągnąć cel zmniejszenia o połowę liczby osób nie mających dostępu do wody pitnej. Zgodnie z szacunkami, nie zostanie zrealizowany cel dotyczący dostępu do lepszych warunków sanitarnych. Odsetek osób korzystających z bezpiecznych źródeł wody pitnej wynosi 58 procent w Afryce Subsaharyjskiej. Dużo większy odsetek obserowowany jest w Azji Wschodniej (88 procent), Azji Zachodniej (90 procent) oraz Afryce Północnej (92 procent). Znaczne nierówności istnieją w dostępie do lepszych warunków sanitarnych. Afryka Subsaharyjska i Azja Południowa pozostają daleko w tyle w stosunku do innych regionów.

Oceniono, że kwota potrzebna na zniwelowanie rozbieżności pomiędzy obecnymi tendencjami, a założeniami Celu 7 dotyczącymi wody i warunków sanitarnych wynosi 10 miliardów dolarów rocznie. Wycena ta została dokonana w oparciu o niskokosztowe, zrównoważone technologie.

Sadzenie lasów na szerszą skalę, odbudowa środowiska i naturalna ekspansja lasów, wylesianie utrzymujące się na poziomie 13 milionów hektarów rocznie - wszystko to spowodowało spowolnienie kurczenia się powierzchni lasów (7,3 miliona hektarów lasów rocznie w latach 2000-2005, w porównaniu z 8,9 milionami hektarów w dekadzie poprzedniej). Tempo wylesiania było najszybsze w niektórych z najbardziej różnorodnych biologicznie regionach świata i ekosystemach starodrzewia m.in. w Południowo – Wschodniej Azji, Oceanii, Ameryce Łacińskiej i Afryce Subsaharyjskiej.

Coraz więcej zasobów rybnych jest wykorzystywanych ponad miarę, co stanowi zagrożenie dla najważniejszego źródła protein dla zwierząt i miliardów ludzi. Sytuację pogarsza rozpowszechnienie intensywnego przemysłu rybołówczego i słabo regulowany dostęp do łowisk.

Powszechnie brakuje dostępu do niedrogich, nowoczesnych i czystych usług energetycznych. W wielu krajach rozwijających się to głównie kobiety dostarczają drewno, odchody zwierzęce i odpady rolne, które są źródłami energii. To właśnie kobiety i dzieci częściej cierpią na choroby układu oddychania związane z użyciem paliw stałych.

Nawet jeśli cel polepszenia warunków życia co najmniej 100 milionów mieszkańców slumsów do 2020 roku zostanie osiągnięty, stanowić to będzie jedynie 10 procent szacowanej populacji mieszkańców slumsów. Populacja ta wciąż wzrasta i przy obecnym tempie osiągnie liczbę 3 miliardów do 2050 roku.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. Protokół Montrealski z 1987 roku spowodował wycofanie z użycia 96 procent wszystkich niszczących warstwę ozonową substancji (ozone-depleting substances - ODS). Postęp w ochronie warstwy ozonowej spowodował również istotną poprawę sytuacji w zakresie zmian klimatu. Wiele z kontrolowanych przez Protokół substancji niszczących ozon powoduje również efekt cieplarniany. Oceniono, że gdyby nie poczyniono wysiłków na rzecz ochrony warstwy ozonowej, efekt cieplarniany powodowany emisją ODS byłby równy efektowi emisji dwutlenku węgla, który obecnie jest gazem cieplarnianym najbardziej przyczyniającym się do zmian klimatycznych. W 2007 roku rządy państw doceniły korzyści płynące z równoczesnej ochrony warstwy ozonowej i klimatu. Zgodziły się na skrócenie do okresu 10 lat ostatecznej daty wycofania z użytku hydrochlorofluorokarbonów (HCFC). HCFC są obecnie najszerzej stosowanymi substancjami niszczącymi ozon.

2. Kilkadziesiąt lat temu pakistański Departament ds. Lasów rozpoczął w regionie Thal sadzenie rzędów drzew (nazywanych pasami ochronnymi – shelterbelts) wzdłuż poboczy dróg i kanałów, by chronić je przed wiatrami piaskowymi. Działania te miały na celu zmianę rozległej, pokrytej wydmami piaskowymi Pustyni Thal w produktywną ziemię rolną, zwiększenie produkcji żywności i polepszenie warunków życia poprzez stworzenie miejsc pracy. Zachęcano rolników do tworzenia pasów ochronnych wokół gospodarstw, udzielając minimalnego wsparcia ze strony rządu. Duże części pustyni zostały zrekultywowane - sadzone na szeroką skalę drzewa ochraniają duże pola uprawne poddawane irygacji. Z 2,5 miliona hektarów Pustyni Thal około 30 procent zostało odzyskanych i poddanych kultywacji. Również w Nigerze setki tysięcy mieszkańców terenów wiejskich polepszyło swe warunki bytowania. Zredukowano podatność na susze dzięki szeroko zakrojonemu zalesianiu. Działania te inspirowane były m.in. przez reformy przenoszenia własności drzew z państwa na społeczności lokalne.

3. Morskie Obszary Ochronne (MPA) mają wkład w ochronę gatunków oceanicznych i ich środowisk, pomagają również w rozwoju zrównoważonych łowisk. Badania przeprowadzone przez Nature Conservancy oraz Światowy Fundusz Ochrony Przyrody (World Wildlife Fund) wykazały, że istnienie Morskich Obszarów Ochronnych prowadzi do lepszych połowów i rozmnażania się większych ryb. Przyczyniają się także do powstawania nowych miejsc pracy w sektorze turystycznym - rafy koralowe przyciągają nurków (snorkling i nurkowanie w akwalungu). Na Fidżi, zarządzany lokalnie system Morskich Obszarów Ochronnych zwiększył miejscowy dochód o 35 procent w okresie trzech lat. Zazwyczaj to kobiety zajmują się zbieraniem owoców morza w pobliżu raf koralowych i to one korzystają finansowo z wyławiania i sprzedaży skorupiaków z obszarów znajdujących się przy granicy stref ochronnych. W Morskim Obszarze Ochronnym Bunaken w Indonezji branża turystyczna zapewniła miejsca pracy mieszkańcom okolicznych wsi. Morski Obszar Ochronny Barrier Reef w Belize znajdujący się w Ameryce Centralnej jest kolejnym miejscem, gdzie dzięki dzikiej przyrodzie rozwinęła się turystyka zapewniając mieszkańcom nowe miejsca pracy.

CO NALEŻY ZROBIĆ?

- zapewnić efektywną ochronę zasobów naturalnych i zarządzanie nimi, by odwrócić tendencję powodującą straty. Istotnie zredukować straty w bioróźnorodności;

- rozwijać programy i inicjatywy pozytywnie wpływające na środowisko i zarazem mające na uwadze potrzeby ubogich;

- inwestować w elektryfikację i czystsze paliwa używane w gospodarstwach domowych przez liczne grupy społeczne nadal pozbawione tych podstawowych usług;

- stworzyć programy zarządzania zasobami i ekosystemem polegające na uczestnictwie społecznym i biorące pod uwagę potrzeby ubogich;

- wprowadzić innowacyjne mechanizmy finansowe na rzecz środowiska;

- wprowadzić środki i mechanizmy służące redukcji emisji gazów cieplarnianych;

- zakończyć efektywnie do 2009 roku negocjacje w ramach Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu, które uwzględnią sprawiedliwe obarczanie krajów odpowiedzialnością;

- wzmocnić programy adaptacji do klimatu i zredukować negatywny wpływ zmian klimatycznych, szczególnie w małych, rozwijających się krajach wyspiarskich oraz w  najsłabiej rozwiniętych państwach świata.

- promować technologie przyjazne środowisku i służące przystosowaniu się do zmian klimatycznych;

- promować selektywny rozwój biopaliw bazując na globalnych porównaniach współczynników zużycia energii i wpływie jej zużycia na ziemię, wodę, wylesianie i ceny żywności;

- zwiększyć wydatki na wodę i warunki sanitarne z 0,5 procenta do przynajmniej 1,0 procenta dochodu narodowego brutto w celu zapewnienia znacznie szerszego dostępu;

- przyjąć kompleksowe podejście do ekosystemu zakładające uczestnictwo społeczne w zarządzaniu łowiskami;

- rozszerzyć skalę działań na rzecz poprawy życia w slumsach i zwiększyć inwestycje w sektorze mieszkaniowym dostępnym dla ubogich;

- zachęcać do i zapewniać wsparcie finansowe dla partycypacyjnego, zrównoważonego zarządzania i ochrony lasów;

Sources: Committing to action: Achieving the MDGs, Background note by the Secretary-General for the High- evel Event on the Millennium Development Goals, United Nations, New York, 25 September 2008; The Millennium Development Goals Reports 2008 and 2006, United Nations; United Nations MDG Database http://mdgs.un.org; The Value of Nature: Ecological, Economic, Cultural and Social Benefits of Protected Areas, Secretariat of the Convention on Biological Diversity/UNEP; UNEP Best Practices and Success Stories Global Network website http://www.unep.org/bsgn/, UNEP.

__________________________________________________________________________________


CEL 8: STWORZYĆ GLOBALNE PARTNERSTWO NA RZECZ ROZWOJU

► Wysokość oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) obniżała się z rekordowego poziomu 107,1 miliarda dolarów osiągniętego w 2005 roku do 103,7 miliarda dolarów w roku 2007. Środki pomocowe powinny zwiększyć się o 18 miliardów dolarów rocznie, aby spełniona została obietnica podwojenia pomocy do 2010 roku, poczyniona przez państwa G8 w 2005 roku. Oznacza to przeznaczenie dodatkowych 50 miliardów dolarów rocznie światowej pomocy, z czego 25 miliardów na pomoc państwom afrykańskim.

► W państwach rozwijających się obciążenie wynikające z obsługi długu zewnętrznego spadło przeciętnie z prawie 13 procent dochodów z eksportu w 2000 r. do 7 procent w roku 2006, co stworzyło bardziej korzystne warunki dla inwestycji i umożliwiło tym państwom przeznaczać więcej środków na walkę z ubóstwem

► W 2006 roku w rozwiniętych krajach z Internetu korzystało 58 procent ludności. Natomiast w krajach rozwijających się liczba ta wynosi 11 procent, a w krajach najsłabiej rozwiniętych 1 procent.

************

JAKA JEST OBECNA SYTUACJA?

Istnieją duże niedociągnięcia w realizacji zobowiązań zawartych w Milenijnych Celach Rozwoju, dotyczących specjalnych potrzeb najsłabiej rozwiniętych krajów i udzielaniu większej oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) krajom redukującym ubóstw. Wysiłki na rzecz zwiększenia ODA zostały zahamowane. W 2007 roku jedynymi krajami, które osiągnęły lub przekroczyły zakładany poziom pomocy w wysokości 0,7 procenta dochodu narodowego brutto były Dania, Luksemburg, Holandia, Norwegia i Szwecja. Łączna pomoc netto od członków Komitetu Pomocy Rozwojowej OECD spadła w 2007 roku do 103,7 miliardów dolarów, co stanowiło 0,28 procenta łącznego dochodu narodowego krajów rozwiniętych. Pomoc na rzecz najsłabiej rozwiniętych krajów jest również znacznie niższa od poczynionych zobowiązań. Oprócz wyżej wymienionych państw jedynie Belgia, Irlandia i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii przeznaczyły przynajmniej 0,15 do 0,20 procenta swojego dochodu narodowego brutto na pomoc dla najsłabiej rozwiniętych krajów.

Podczas wielu szczytów gromadzących przywódców świata, państwa donorskie zobowiązały się do zwiększenia pomocy z 80 miliardów dolarów w 2004 do 130 miliardów dolarów w roku 2010 (w cenach w 2004By zobowiązania zostały zrealizowane, w kolejnych trzech latach należy przynajmniej podwoić obecną stopę wzrostu pomocy na realizację najważniejszych programów rozwojowych (poza programem umarzania długów).

Dokonano niewielkiego postępu w realizacji założeń Milenijnych Celów Rozwoju dotyczących dalszego, otwartego rozwoju systemu handlowo-finansowego, opartego na jasnych zasadach, przewidywalnego i nie dyskryminującego nikogo. Niewielki postęp odnotowano też w zniesieniu opłat celnych i kontyngentów na towary eksportowane przez najsłabiej rozwinięte kraje. Niedawne zawieszenie negocjacji handlowych stanowi poważne zahamowanie realizacji jednego z założeń zapoczątkowanej w 2001 roku Rundy Rozwojowej Doha zgodnie z „Agendą Rozwoju” z Doha odnoszącego się do zaspakajania potrzeb krajów rozwijających się. Niedokończenie rundy rozwojowej po siedmiu latach jest największym utrudnieniem we wdrażaniu Celów w zakresie handlu.

Założenie Milenijnych Celów Rozwoju, dotyczące rozwiązywania problemu zadłużenia krajów rozwijających się nie zostało w pełni zrealizowane. Poważnie Zadłużone Ubogie Państwa (HIPC) skorzystały z programów znacznej redukcji długów, jednak wciąż wiele z nich jest zagrożonych problemem nadmiernego zadłużenia. Potrzebne są działania ukierunkowane na zmniejszenie długów państw, które do tej pory nie uczestniczyły w programach umarzania długów i które borykają się z problemem nadmiernego zadłużenia.

Realizowanie założenia przewidującego zapewnienie, we współpracy z firmami farmaceutycznymi, dostępu do tanich podstawowych leków w państwach rozwijających się przyczyniło się do mobilizacji zasobów i polepszenia koordynacji, zwiększając dostęp do podstawowych leków i metod leczenia HIV/AIDS, malarii i gruźlicy w wielu państwach. Mimo to dostępność podstawowych leków w krajach rozwijających się jest wciąż niewystarczająca. Wyniki badań przeprowadzonych w około 30 państwach rozwijających się pokazują, że sektor publiczny udostępnia jedynie 35 procent leków uznanych za podstawowe, zaś sektor prywatny 63 procent. W próbie sześciu krajów położonych w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i Południowej dostępność leków w sektorze prywatnym wyniosła tylko 45 procent.

W odniesieniu do założenia Milenijnych Celów Rozwoju dotyczącego upowszechnienia, we współpracy z sektorem prywatnym, dostępu do korzyści płynących z nowych technologii, zwłaszcza technologii komunikacyjnych i informatycznych, zanotowano szybki postęp w zakresie redukcji różnic w dostępie do telefonii komórkowej. Jednak wciąż istnieje duża nierównowaga w poprawie dostępu do kluczowych technologii (dobrym przykładem jest szerokopasmowy Internet), które są niezbędne do zwiększenia produktywności, utrzymania trwałego wzrostu gospodarczego i poprawy usług zdrowotnych i edukacyjnych.

W regionie Afryki Subsaharyjskiej 74 procenty ludności nie ma dostępu do elektryczności, w porównaniu z 10 procentami w Ameryce Łacińskiej i z prawie powszechnym dostępem w krajach rozwiniętych. Istnieje pilna potrzeba wzmocnienia partnerstwa publiczno-prywatnego na świecie, aby zwiększyć dostęp do elektryczności.

JAKIE DZIAŁANIA BYŁY SKUTECZNE?

1. Tanzania w 2002 roku wykorzystała zaoszczędzone dzięki umarzaniu długów fundusze na likwidację opłat w szkolnictwie podstawowym, na budowę 30.000 nowych klas i 1.000 nowych szkół, i na zatrudnienie 18.000 dodatkowych, wyszkolonych nauczycieli. Procent dzieci zapisanych w Tanzanii (na stałym lądzie) do szkół podstawowych wzrosła z 58,7 procenta w 1990 roku do 94,8 procenta w roku 2006. Nigeria stworzyła w 2005 roku Virtual Poverty Fund, by przekazać pieniądze uwolnione dzięki umarzaniu długów na cele związane z redukcją ubóstwa i na rzecz realizacji innych Milenijnych Celów Rozwoju. Mozambik użył pieniądze zaoszczędzone dzięki zarządzaniu długiem na zaszczepienie miliona dzieci przeciwko tężcowi, kokluszowi i dyfterytowi. Przeznaczył je również na walkę z AIDS oraz na budowę i elektryfikację szkół.

2. W Kenii dostępność efektywniejszych, ale droższych lekarstw przeciw malarii (artemether – lumefantrine), zwiększyła się znacznie w 2006 roku dzięki wsparciu finansowemu otrzymanemu z Globalnego Funduszu Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią. Dzięki funduszom zapewniono i rozprowadzono to niezbędne lekarstwo do punktów ochrony zdrowia publicznego. Kenia korzysta również z umowy zróżnicowanych cen, według której producent Novartis sprzedaje te same lekarstwa po niższych cenach publicznym systemom zdrowia krajów rozwijających się. Założeniem systemu zróżnicowanych cen jest dostosowanie cen do siły nabywczej w krajach o niższych dochodach, by ludzie mogli otrzymać leki ratujące życie za najlepszą możliwą cenę.

3. Dzięki programowi Organizacji Narodów Zjednoczonych zwanemu Integrated Framework for Trade - related Technical Assistance, najsłabiej rozwiniętym krajom świata zapewniono wsparcie we włączaniu kwestii handlowych do narodowych planów rozwoju i redukcji ubóstwa. Dzięki programowi afrykańscy producenci mango otrzymali pomoc w zwalczaniu pasożytów, takich jak czerwone mrówki i muszki owocówki. Poprawili oni jakość owoców a eksport stał się dla nich łatwiejszy. Projekt w Mali pozwolił na poddanie kuracji fitosanitarnej 2.000 hektarów sadów w 2006 roku (powierzchnia podwoiła się od tego czasu) i ułatwił zdobycie europejskiego certyfikatu jakości EurepGAP. Doprowadziło to do 50 procentowego wzrostu eksportu mango od 2005 do 2006 roku, generując nieoczekiwany dopływ gotówki do gospodarki malijskiej. W Kenii wprowadzono partnerską współpracę z Kevian, producentem soku, który do niedawna sprowadzał koncentrat soku mango z zagranicy. Projekt UNDP zachęcał farmerów w tym kraju do poprawy swoich plonów, marketingu i procedur zwalczania pasożytów. Farmerzy współpracują również z Kevian, który obecnie używa soku z lokalnych upraw mango.

4. Od momentu przyjęcia założenia Celu 8 dotyczącego upowszechnienia dostępu do nowych technologii, zwłaszcza technologii informacyjnych i komunikacyjnych we współpracy z sektorem prywatnym, nastąpił ogromny wzrost ilości telefonów komórkowych w Afryce. W regionie tym wciąż obserwowany jest najszybszy na świecie wzrost roczny w liczbie abonentów telefonów komórkowych. W 2006 roku odnotowano 60 milionów nowych abonentów, a wszystkich abonentów było około 200 milionów. 22 procent populacji posiadało telefon komórkowy w porównaniu z 3 procentami posiadającymi telefon stacjonarny i 5 procentami użytkującymi Internet. Warto wspomnieć, że w 2000 roku jedynie 1 na 50 osób w Afryce posiadała telefon komórkowy.

CO NALEŻY ZROBIĆ?

- Dotrzymać zobowiązania względem ODA. Ponownie opowiedzieć się za Konsensusem z Monterrey z 2000 roku, który ustala ODA na poziomie 0,7 procent PKB. Zrealizować zobowiązanie w ramach ODA dotyczące przeznaczania 0,15-0,20 procent PKB najbiedniejszym krajom świata, zawarte w Planie Działania na rzecz Najbiedniejszych Krajów Świata (Action Plan on LCDs). Zrealizować zobowiązanie przyjęte w 2005 roku na szczycie G8 w Gleneagles dotyczące podwojenia pomocy dla Afryki z 25 miliardów dolarów w 2004 roku do 50 miliardów dolarów do 2010 roku (w parytecie siły nabywczej);

- przyspieszyć wdrażanie Deklaracji Paryskiej, by zwiększyć jakość, efektywność, przewidywalność i spójność ODA.

- podjąć kroki i działania zmierzające do ukończenia negocjacji na temat handlu w ramach Rundy w Doha mającej na celu stworzenie mechanizmów przeciwdziałającym wypaczeniom handlowym;

- rozszerzyć powiększony Program Redukcji Zobowiązań Najbiedniejszych i Najbardziej Zadłużonych Państw Świata (eHIPC), Wielostronną Inicjatywę Redukcji Długów (MDRI) i inne mechanizmy redukcji długów dla innych krajów rozwijających się z poważnymi problemami zadłużenia;

- promować regionalną i globalną współpracę na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa żywnościowego;

- wspomagać kraje rozwijające się, szczególne w Afryce Subsaharyjskiej, by zapewnić wzrost zrównoważonej produktywności i ekonomicznej dywersyfikacji;

- współpracować ze społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi, sektorem prywatnym i fundacjami w celu stworzenia partycypacyjnych, uwzględniających potrzeby ubogich strategii rozwoju miast i wsi;

- zapewnić tani dostęp do podstawowych lekarstw i działań ratujących życie;

- zwiększyć fundusze przeznaczane na badania i rozwój podstawowych lekarstw przeciw gruźlicy, malarii, HIV/AIDS i innym chorobom zakaźnym.;

- zapewnić sprawiedliwy dostęp do usług służby zdrowia i do edukacji, oraz dodatkową pomoc w wysokości 10 miliardów dolarów rocznie;

- wprowadzić środki redukujące emisje gazów cieplarnianych;

- rozszerzyć dostęp do nowych technologii wspomagających rozwój, szczególnie do technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz technologii łagodzących skutki i przystosowujących do zmian klimatu;

- wprowadzić innowacyjne mechanizmy finansowania i współpracy partnerskiej, które zapewniłyby rozwój, transfer technologii i prowadzenie badań w rozwijających się gospodarkach;

- zachęcić partnerów pozarządowych, łącznie z sektorem prywatnym i organizacjami filantropijnymi, do przekazywania funduszy na projekty i programy Milenijnych Celów Rozwoju.

- współpracować z partnerami w sferze budowy infrastruktury i usług. Promować włączanie się w nurt globalnej ekonomii i wzmacnianie możliwości przedsiębiorstw na arenie międzynarodowej.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zobacz także:

Milenium http://www.unic.un.org.pl/

End Poverty 2015 Millenium Development Goals
http://www.unic.un.org.pl/milenium.php http://www.un.org/millenniumgoals

United Nations MDG Indicators
http://mdgs.un.org/unsd/mdg/

The Millennium Development Goals Reports
http://www.un.org/millenniumgoals/reports.shtml

Global Polio Eradication Initiative
http://www.polioeradication.org

Unite to End Violence Against Women
http://endviolence.un.org/

MDG Monitor
http://www.mdgmonitor.org/

UNFPA - Ending Violence Against Women
http://www.unfpa.org/endingviolence

UNFPA - No Woman Should Die Giving Life: Facts and Figures
http://www.unfpa.org/safemotherhood

UNEP - Best Practices and Success Stories Global Network
http://www.unep.org/bsgn/

Grameen Bank
http://www.grameenfoundation.org

Women in National Parliaments
http://www.ipu.org/wmn-e/world.htm

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++



2008-11-03

W serwisie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

×