« strona g艂贸wna UNIC Warsaw « 艣wiatowe kryzysy

Sudan i Sudan Po艂udniowy
(rola ONZ, wsp贸lne o艣wiadczenie w sprawie Darfuru)

Rola ONZ w konflikcie suda艅skim

W rozwi膮zanie konfliktu suda艅skiego zaanga偶owa艂o si臋 wiele agend ONZ, m.in.: FAO (Food and Agriculture Organisation), OCHA (United Nations - Office for Coordination of Humanitarian Affairs), OHCHR (United Nations High Commissioner for Human Rights), UNDP (United Nations Development Programme), UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees), UNICEF (United Nations Children's Fund), UNIDO (United Nations Industrial Development Organisation), UNMAS (United Nations Mine Action Service), WFP (World Food Programme), WHO (World Health Organisation). Koordynacj膮 dzia艂a艅 ONZ w Sudanie zajmuje si臋 Biuro Koordynatora ds. Lokalnych i Humanitarnych w Sudanie (Office of the Resident and Humanitarian Coordinator for the Sudan).

W czerwcu 2004 r. Rada Bezpiecze艅stwa ONZ na mocy rezolucji S/RES/1547 z 11 czerwca 2004 r. powo艂a艂a Misj臋 Narod贸w Zjednoczonych w Sudanie (United Nations Mission in the Sudan - UNMIS). G艂贸wnymi zadaniami UNMISu wyszczeg贸lnionymi w tej rezolucji jest u艂atwianie kontaktu mi臋dzy stronami konfliktu oraz przygotowanie operacji pokojowej. W czerwcu 2004 roku zosta艂 r贸wnie偶 powo艂any Specjalny Przedstawiciel Sekretarza Generalnego ONZ ds. Sudanu, kt贸rym zosta艂 Jan Pronk. Stan膮艂 on na czele misji pokojowej ONZ UNMIS.

W kolejnych swoich rezolucjach Rada Bezpiecze艅stwa ONZ rozszerzy艂a kompetencje UNMIS (rezolucja S/RES/1556 z 30 lipca 2004 r., S/RES/1564 z 18 wrze艣nia 2004 r. oraz S/RES/1590 z 24 marca 2005 r.). Misja zajmuje si臋 monitorowaniem i wspieraniem inicjatyw pokojowych dotycz膮cych konfliktu w Darfurze, promowaniem praw cz艂owieka, 艣wiadczeniem pomocy humanitarnej oraz wspieraniem wdra偶ania postanowie艅 porozumienia pokojowego (Comprehensive Peace Agreement) z 9 stycznia 2005 r.

31 sierpnia 2006 r. Rada Bezpiecze艅stwa ONZ zdecydowa艂a o rozszerzeniu mandatu UNMIS w kwestii udzielenia pomocy dla Darfuru. W ten targany konfliktem region Sudanu zosta艂o skierowanych dodatkowo ponad 17 tysi臋cy 偶o艂nierzy i 3,300 policjant贸w, kt贸rzy maj膮 przej膮膰 obowi膮zki Misji Unii Afryka艅skiej w Sudanie (African Union Mission in the Sudan - AMIS). Warunkiem rozmieszczenia si艂 pokojowych ONZ w Darfurze by艂a zgoda rz膮du Sudanu, kt贸ry odmawia艂 jej udzielenia oskar偶aj膮c Narody Zjednoczone o pr贸b臋 ponownego skolonizowania kraju. W ko艅cu, 31 lipca 2007 r. utworzona zosta艂a misja pokojowa ONZ w Darfurze (United Nations Hybrid Operation in Darfur - UNAMID).

UNMIS zako艅czy艂a swoj膮 dzia艂alno艣膰 9 lipca 2011 r. w dniu powstania Sudanu Po艂udniowego. Z uwagi na trudn膮 sytuacj臋 w regionie stwarzaj膮c膮 niebezpiecze艅stwo dla mi臋dzynarodowego pokoju Rada Bezpiecze艅stwa ONZ utworzy艂a now膮 misj臋 pokojow膮 ONZ w Sudanie Po艂udniowym (United Nations Mission in the Republic of South Sudan - UNMISS). Ma ona za zadanie utrzymywa膰 pok贸j i bezpiecze艅stwo na terenie Republiki Sudanu Po艂udniowego i wspiera膰 mieszka艅c贸w w kszta艂towaniu warunk贸w koniecznych do rozwoju pa艅stwa. Misja sk艂ada si臋 z 7,000 偶o艂nierzy i 900 policjant贸w.

Szczeg贸lnie niebezpieczna jest sytuacja w mie艣cie Abyei po艂o偶onym w Kordofanie Po艂udniowym. Przynale偶no艣膰 tego bogatego w rop臋 naftow膮 miasta nie zosta艂a jeszcze ustalona. 27 czerwca 2011 r. Rada Bezpiecze艅stwa powo艂a艂a Tymczasowe Si艂y Zbrojne ONZ w Abyei (United Nation Interim Security Force for Abyei - UNISFA). G艂贸wnym zadaniem UNISFA jest monitorowanie sytuacji w Abyei oraz ochrona ludno艣ci cywilnej i pracownik贸w humanitarnych.

Zobacz r贸wnie偶:

Sudan 鈥 dzia艂alno艣膰 UNHCR w 2011 r.
http://www.unhcr-centraleurope.org/pl/gdzie-dzialamy/glowne-operacje-na-swiecie/sudan.html

WFP South Sudan website
http://www.wfp.org/countries/south-sudan

UNDP Sudan website
http://www.sd.undp.org/index.htm

UNDP 鈥 South Sudan
http://southsudan.undp.org/

UNICEF 鈥 Sudan
http://www.unicef.org/infobycountry/sudan.html

UNMIS (United Nations Mission in the Sudan)
http://www.un.org/Depts/dpko/missions/unmis/index.html

Wsp贸lne o艣wiadczenie w sprawie Darfuru
17 stycznia 2007 r.

Na przestrzeni ostatnich dw贸ch lat dzia艂alno艣膰 organizacji humanitarnych w Darfurze pozwoli艂a ocali膰 偶ycie setkom tysi臋cy cywil贸w dotkni臋tych konfliktem w tym regionie. W ci膮gu tego okresu wska藕niki 艣miertelno艣ci spad艂y poni偶ej poziomu krytycznego, og贸lne niedo偶ywienie zmala艂o o po艂ow臋 w stosunku do momentu szczytowego kryzysu z po艂owy 2004 roku, a prawie trzy czwarte mieszka艅c贸w Darfuru uzyska艂o dost臋p do bezpiecznej wody pitnej. W samym 2006 roku dostarczono 400 tysi臋cy ton 偶ywno艣ci. Pomimo nasilaj膮cego si臋 braku bezpiecze艅stwa i wzrastaj膮cych zagro偶e艅, na kt贸re wystawione s膮 lokalne wsp贸lnoty i pracownicy organizacji pomocowych, Narody Zjednoczone wraz z partnerami humanitarnymi by艂y w stanie prowadzi膰 skuteczn膮 dzia艂alno艣膰 na rzecz przetrwania i ochrony milion贸w os贸b.

Tej dzia艂alno艣ci nie da si臋 jednak utrzyma膰 d艂ugo. W grudniu 2006 roku dost臋p do ludno艣ci potrzebuj膮cej by艂 najgorszy od kwietnia 2004. Ponawiaj膮ce si臋 ataki militarne, przesuwaj膮ce si臋 linie frontu i rozdrobnienie oddzia艂贸w zbrojonych powoduj膮 ograniczenie bezpiecznego dost臋pu dla organizacji humanitarnych i prowadz膮 do dalszego zabijania cywil贸w, kt贸rzy ponosz膮 najdotkliwsze konsekwencje tego przewlek艂ego konfliktu. W ci膮gu zaledwie sze艣ciu ostatnich miesi臋cy w wyniku walk pojawi艂o si臋 ponad 250 tysi臋cy uchod藕c贸w, z kt贸rych wielu zmuszonych by艂o do ucieczki ju偶 po raz drugi lub trzeci. Wioski s膮 palone, pl膮drowane i arbitralnie ostrzeliwane, niszczone s膮 zbiory, zabijane zwierz臋ta. Wska藕niki przemocy seksualnej wobec kobiet s膮 zatrwa偶aj膮ce. Sytuacja ta jest niemo偶liwa do zaakceptowania.

Nie mo偶na tak偶e zaakceptowa膰 przemocy kierowanej w coraz wi臋kszym stopniu przeciwko pracownikom humanitarnym. W ci膮gu ostatnich sze艣ciu miesi臋cy zgin臋艂o dwunastu dzia艂aczy - wi臋cej ni偶 w ci膮gu dw贸ch poprzednich lat razem wzi臋tych. Ich 艣mier膰 mia艂a bezpo艣redni wp艂yw na dzia艂alno艣膰 operacji humanitarnych w Darfurze. Zab贸jstwo trzech rz膮dowych in偶ynier贸w wodnych w lipcu 2006 roku w Darfurze Zachodnim spowodowa艂o tymczasowe zawieszenie dostaw wody i pracy urz膮dze艅 sanitarnych w obozach dla uchod藕c贸w wewn臋trznych (IDPs). Dziewi臋ciu pracownik贸w rz膮dowych z tego samego departamentu zosta艂o uprowadzonych w Darfurze Po艂udniowym w listopadzie 2006 roku - pi臋ciu z nich nadal nie odnaleziono.

W ci膮gu ostatnich sze艣ciu miesi臋cy 30 plac贸wek organizacji pozarz膮dowych i Narod贸w Zjednoczonych zosta艂o bezpo艣rednio zaatakowanych przez zbrojne oddzia艂y. Ponad 400 pracownik贸w humanitarnych zmuszonych by艂o 31 razy do opuszczenia swych siedzib na terenie trzech darfurskich stan贸w, w tym plac贸wek w stolicach El Faszer i El Geneina oraz na obszarach kontrolowanych przez rebeliant贸w. Ich wyposa偶enie zosta艂o rozkradzione, a za艂ogi zastraszone i n臋kane fizycznie. W mie艣cie Gereida (Darfur Po艂udniowy) celowe ataki na sze艣膰 plac贸wek humanitarnych, kt贸re mia艂y miejsce 18 grudnia, zmusi艂y za艂ogi organizacji pozarz膮dowych do ich opuszczenia, co spowodowa艂o powa偶ne ograniczenia w dostarczaniu tak niezb臋dnych 艣rodk贸w pomocy, jak 偶ywno艣膰, czysta woda i opieka medyczna dla 130 tysi臋cy os贸b w najwi臋kszym skupisku uchod藕c贸w w ca艂ym Darfurze. Dziesi臋膰 dni wcze艣niej, w mie艣cie Kutum (Darfur P贸艂nocny), za艂ogi czterech organizacji pozarz膮dowych i 艢wiatowego Programu 呕ywno艣ciowego (WFP) zmuszone by艂y wycofa膰 si臋 do El Faszer po ataku na wyra藕nie oznaczon膮 plac贸wk臋 humanitarn膮. To zaledwie dwa przyk艂ady incydent贸w, wyst臋puj膮cych na terenie ca艂ego Darfuru.

Je偶eli sytuacja ta si臋 nie zmieni, dzia艂alno艣膰 humanitarna i los wspieranej przez ni膮 ludno艣ci ulegn膮 nieodwracalnemu pogorszeniu. Utrzymuj膮cy si臋 stan braku bezpiecze艅stwa wp艂ywa negatywnie na dost臋pno艣膰 opieki medycznej dla ludno艣ci Darfuru, gdy偶 wiele organizacji pozarz膮dowych, zapewniaj膮cych jej podstawow膮 form臋, zmuszone jest zawiesi膰 lub zminimalizowa膰 sw膮 dzia艂alno艣膰. Redukcja pomocy powoduje spadek higieny w obozach dla uchod藕c贸w, o czym 艣wiadczy wybuch epidemii cholery, kt贸ra w ci膮gu 2006 roku zaatakowa艂a 2,768 os贸b, zabijaj膮c 147. Wska藕niki og贸lnego niedo偶ywienia niebezpiecznie zbli偶aj膮 si臋 do progu krytycznego, a oko艂o 60% rodzin, potrzebuj膮cych pomocy 偶ywno艣ciowej, wymienia brak bezpiecze艅stwa jako podstawow膮 barier臋 dla uprawy ziemi, hodowli zwierz膮t i anga偶owania si臋 w innego rodzaju dzia艂alno艣膰 zarobkow膮.

Je偶eli stan zagro偶enia b臋dzie si臋 utrzymywa膰, wsp贸lnota humanitarna nie b臋dzie dalej w stanie zapewni膰 ludno艣ci darfurskiej warunk贸w do przetrwania. Ni偶ej podpisani cz艂onkowie Zespo艂u Krajowego Narod贸w Zjednoczonych w Sudanie pragn膮 wyrazi膰 swe poparcie dla konkretnych posuni臋膰, podejmowanych zar贸wno przez sygnatariuszy Porozumienia Pokojowego dla Darfuru - w tym rz膮du jak i pozosta艂ych uczestnik贸w konfliktu - zmierzaj膮cych ku pokojowemu rozwi膮zaniu konfliktu w Darfurze i b臋d膮cych wyrazem poszanowania dla mi臋dzynarodowego prawa humanitarnego i zasad humanitarnych.

Tego typu pozytywne zmiany nale偶y jednak podtrzymywa膰. Istnieje pilna potrzeba stworzenia solidnych gwarancji bezpiecze艅stwa dla ludno艣ci cywilnej i pracownik贸w humanitarnych. Jednocze艣nie wszyscy ci, kt贸rzy s膮 odpowiedzialni za ataki, prze艣ladowania, porwania, zastraszenia, grabie偶e i krzywdy wyrz膮dzane cywilom, w tym uchod藕com wewn臋trznym, pracownikom humanitarnym i innym osobom niezaanga偶owanym w walk臋, musz膮 zosta膰 poci膮gni臋ci do odpowiedzialno艣ci. Je偶eli tak si臋 nie stanie, agendy humanitarne NZ i organizacje pozarz膮dowe nie b臋d膮 w stanie prowadzi膰 dalej swej dzia艂alno艣ci, kt贸ra dotychczas zapewnia艂a pomoc i pewien stopie艅 ochrony milionom mieszka艅c贸w Darfuru, dotkni臋tych przez ten tragiczny konflikt.

Niniejsze o艣wiadczenie zosta艂o podpisane przez przedstawicielstwa agend NZ mieszcz膮cych si臋 w Sudanie:

Mi臋dzynarodowa Organizacja ds. Migracji (IOM)
Biuro ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA)
Fundusz Narod贸w Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF)
Organizacja Narod贸w Zjednoczonych ds. O艣wiaty, Nauki i Kultury (UNESCO)
Fundusz Narod贸w Zjednoczonych na Rzecz Kobiet (UNIFEM)
Program Narod贸w Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP)
Wysoki Komisarz Narod贸w Zjednoczonych ds. Uchod藕c贸w (UNHCR)
Organizacja Narod贸w Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemys艂owego (UNIDO)
Wsp贸lne Centrum Logistyczne Narod贸w Zjednoczonych (UNJLC)
S艂u偶by Narod贸w Zjednoczonych ds. Akcji Odminowywania (UNMAS)
Biuro Narod贸w Zjednoczonych ds. Obs艂ugi Projekt贸w (UNOPS)
Fundusz Ludno艣ciowy Narod贸w Zjednoczonych (UNFPA)
艢wiatowy Program 呕ywno艣ciowy (WFP)
艢wiatowa Organizacja Zdrowia (WHO)