« Strona główna UNIC « 

Konwencje międzynarodowe

Jednym z największych osiągnięć ONZ jest przygotowanie 13 konwencji antyterrorystycznych. Dzięki tym umowom powstały niezbędne uregulowania prawne pozwalające na ściganie i pociąganie do odpowiedzialności karnej sprawców aktów terroru.

  1. Konwencja o przestępstwach i innych bezprawnych aktach dokonanych na pokładzie samolotu (1963 r.)
    Convention on Offences and Certain Other Acts Committed on Board Aircraft

  2. Konwencja o zwalczaniu bezprawnego zawładnięcia statkami powietrznymi (1970 r.)
    Convention for the Suppression of Unlawful Seizure of Aircraft

  3. Konwencja o zwalczaniu bezprawnych czynów przeciwko bezpieczeństwu lotnictwa cywilnego (1971 r.)
    Convention for the Suppression of Unlawful Acts Against the Safety of Civil Aviation

  4. Konwencja o zapobieganiu i karaniu za przestępstwa wobec osób korzystających z ochrony międzynarodowej (1973 r.)
    Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Internationally Protected Persons

  5. Konwencja o zakazie brania zakładników (1979 r.)
    International Convention Against the Taking of Hostages

  6. Konwencja o ochronie materiałów nuklearnych (1980 r.)
    Convention on the Physical Protection of Nuclear Material

  7. Protokół o zwalczaniu bezprawnych aktów wobec lotnisk służących międzynarodowemu lotnictwu cywilnemu (1988 r.)
    Protocol for the Suppression of Unlawful Acts of Violence at Airports Serving International Civil Aviation

  8. Konwencja o przeciwdziałaniu bezprawnym czynom przeciwko bezpieczeństwu żeglugi morskiej (1988 r.)
    Convention for the Suppression of Unlawful Acts Against the Safety of Maritime Navigation

  9. Protokół o zwalczaniu bezprawnych aktów przeciwko stałym platformom zlokalizowanym na szelfie kontynentalnym (1988 r.)
    Protocol for the Suppression of Unlawful Acts Against the Safety of Fixed Platforms Located on the Continental Shelf

    W ostatniej dekadzie XX wieku opracowano kolejne trzy konwencje, jednak żadna z nich, podobnie jak wcześniejsze, nie obejmuje swoim zakresem całości zjawiska terroryzmu, a jedynie poszczególne jego aspekty.

  10. Konwencja o znakowaniu plastikowych substancji wybuchowych w celach ich detekcji (1991 r.)
    Convention on the Marking of Plastic Explosives for the Purpose of Identification

    1 marca 1991 r. w Montrealu została podpisana Konwencja o znakowaniu plastikowych substancji wybuchowych. Integralną częścią konwencji jest Aneks, zawierający wykaz detektorów oraz substancji podlegających znakowaniu.

  11. Konwencja o zwalczaniu terrorystycznych zamachów bombowych (1997 r.)
    International Convention for the Suppression of Terrorist Bombing


    W grudniu 1997 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję o zwalczaniu terrorystycznych zamachów bombowych. Jej inicjatorem były Stany Zjednoczone. Wiele zapisów konwencji ma na celu ujęcie i osądzenie sprawców. Służyć temu mają rozwiązania jakie spotyka się we wcześniejszych umowach tj., uznanie przestępstw wyszczególnionych w konwencji za niepolityczne i podlegające ekstradycji (art. 5 i 9), Konwencja wymaga też, zgodnie z zasadą aut dedere, aut judicare, aby państwo podjęło się osądzenia sprawcy, jeżeli odmawia jego ekstradycji. Konwencja wprowadza nie stosowane dotąd rozwiązanie - w sytuacji, gdy sprawca jest obywatelem państwa wydającego (a regułą jest w takim przypadku odmowa ekstradycji), może on być wydany państwu wnioskującemu pod warunkiem, iż ewentualny wyrok zostanie wykonany w państwie wydającym (art. 8). Ważne jest również to, iż omawiana konwencja nakłada na państwa obowiązek szerokiej współpracy w celach prewencyjnych, obejmującej między innymi zapobieganie działalności grup, które już w przeszłości dokonały przestępstw w świetle tej konwencji, badania i rozwój metod wykrywania oraz znakowania ładunków wybuchowych, a także transfer technologii, sprzętu itp.

  12. Konwencja o zwalczaniu finansowania terroryzmu (1999 r.)
    International Convention for the Suppression of the Financing of Terrorism

    W 1999 r. Zgromadzenie Ogólne przyjęło zaproponowaną przez Francję Konwencje o zwalczaniu finansowania terroryzmu. Konwencja nakłada obowiązek zamrożenia kont osób podejrzanych o terroryzm i ścigania pomagających im grup. Państwa-strony mają odmawiać schronienia każdemu, kto ponosi odpowiedzialność za terroryzm lub popiera zamachy terrorystyczne. Dokument uznaje również za przestępstwo finansowanie tego typu zamachów.

  13. Konwencja o zwalczaniu aktów terroryzmu nuklearnego (2005 r.)
    International Convention for the Suppression of Acts of Nuclear Terrorism (Nuclear Terrorism Convention)

Obecnie państwa członkowskie negocjują 14 traktat międzynarodowy - całościową konwencję dotyczącą terroryzmu międzynarodowego. Konwencja ta będzie uzupełnieniem istniejącego już systemu międzynarodowych instrumentów antyterrorystycznych i potwierdzi kluczowe zasady obecne w dotychczas przyjętych konwencjach:

  • wagę uznawania aktów terroru za przestępstwa
  • karanie tych przestępstw oraz wezwanie do ścigania i ekstradycji ich sprawców
  • konieczność usunięcia przepisów prawa, które przewidują wyjątki od kryminalizacji aktów terroru, jeżeli mają podłoże polityczne, filozoficzne, ideologiczne, rasowe, etniczne, religijne
  • wezwanie państw członkowskich do podjęcia działań w celu zapobiegania aktom terrorystycznym
  • położenie nacisku na konieczność współpracy państw, wymiany informacji i zapewnianiu wzajemnej pomocy w zakresie zapobiegania, wykrywania i ścigania aktów terrorystycznych.


Dokument opracowany przez Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie, na podstawie materiałów ONZ, kwiecień 2007 r.